Gaśnica proszkowa do gaszenia paliwa - czy to dobry wybór motorniczego

Kolizja tramwaju z samochodem to sytuacja, na którą jako motorniczy musisz być przygotowany nie tylko od strony przepisów ruchu drogowego, ale też pierwszej pomocy i bezpieczeństwa pożarowego. Jednym z pytań, które regularnie pojawia się w testach na kategorię PT, jest to, czy gaśnica proszkowa do gaszenia paliwa po kolizji jest właściwym narzędziem. Odpowiedź jest prostsza, niż mogłoby się wydawać, ale warto zrozumieć, dlaczego akurat ten typ gaśnicy sprawdza się w takiej sytuacji.

Czy gaśnica proszkowa nadaje się do gaszenia palącego się paliwa? Tak

Prawidłowa odpowiedź na to pytanie brzmi tak - użycie gaśnicy proszkowej do stłumienia palącego się paliwa, na przykład po kolizji z samochodem, jest wskazane. Gaśnice proszkowe są uniwersalne i skuteczne w gaszeniu pożarów grupy B, czyli cieczy palnych, do których zalicza się benzyna, olej napędowy i inne paliwa płynne. Proszek gaśniczy działa poprzez przerwanie reakcji łańcuchowej spalania - osiada na powierzchni palącej się cieczy i odcina dopływ tlenu, jednocześnie chłodząc płomień. To sprawia, że jest to jedno z najbardziej wszechstronnych narzędzi gaśniczych dostępnych w wyposażeniu tramwaju.

Dlaczego akurat proszkowa, a nie inny typ gaśnicy

Nie każda gaśnica nadaje się do każdego rodzaju pożaru. Gaśnice śniegowe (CO2) sprawdzają się głównie przy urządzeniach elektrycznych i w pomieszczeniach zamkniętych, ale mają ograniczoną skuteczność na otwartej przestrzeni, gdzie gaz szybko się rozprasza. Gaśnice wodne w ogóle nie nadają się do gaszenia paliw - woda jest cięższa od benzyny i oleju napędowego, więc paliwo unosi się na jej powierzchni i nadal się pali, a strumień wody może wręcz rozprowadzić płonącą ciecz na większym obszarze. Gaśnica proszkowa nie ma tego problemu - proszek skutecznie tłumi ogień niezależnie od tego, czy paliwo wyciekło na jezdnię, torowisko, czy rozlało się pod pojazdem.

Co powinieneś wiedzieć o wyposażeniu tramwaju w gaśnice

Każdy tramwaj wyposażony jest w gaśnicę, którą motorniczy powinien umieć obsłużyć bez wahania. W sytuacji kolizji z samochodem, w wyniku której doszło do zapłonu paliwa, liczy się czas reakcji - ogień w kontakcie z paliwem rozprzestrzenia się bardzo szybko. Zanim przystąpisz do gaszenia, pamiętaj o priorytetach: bezpieczeństwo własne i pasażerów jest zawsze na pierwszym miejscu, dlatego w pierwszej kolejności warto ocenić, czy gaszenie jest w ogóle bezpieczne, czy lepiej ewakuować pasażerów i wezwać straż pożarną. Gaśnica proszkowa w tramwaju to narzędzie do opanowania sytuacji w pierwszych sekundach, a nie zamiennik profesjonalnej akcji gaśniczej.

Jak prawidłowo użyć gaśnicy proszkowej w praktyce

Skuteczne gaszenie zaczyna się od ustawienia się z dala od źródła ognia, po stronie, z której wiatr nie kieruje dymu i płomieni w Twoją stronę. Proszek należy kierować od podstawy płomienia, a nie w jego górną część, ponieważ celem jest odcięcie dopływu tlenu do palącego się paliwa, a nie samo „przykrycie" ognia z góry. Gaszenie prowadzi się ruchem wachlarza, stopniowo obejmując całą powierzchnię pożaru. Jeśli po kolizji doszło do wycieku paliwa spod samochodu, warto ugasić ogień jak najbliżej źródła wycieku, żeby ograniczyć dalsze rozprzestrzenianie się płomieni.

Pułapki i mity

Część kursantów błędnie zakłada, że skoro paliwo to ciecz, najlepsza będzie gaśnica wodna - to poważny błąd, który w rzeczywistej sytuacji mógłby pogorszyć pożar, a nie go ugasić. Inny mit to przekonanie, że gaśnica proszkowa jest „gorsza" od śniegowej, bo zostawia po sobie osad. To prawda, że proszek trzeba później posprzątać, ale w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia skuteczność gaszenia jest ważniejsza niż późniejsze porządki. Warto też pamiętać, że gaśnica proszkowa ma ograniczony czas działania - zwykle kilkanaście do kilkudziesięciu sekund - dlatego nie warto jej używać przedwcześnie, zanim jeszcze wiadomo, gdzie dokładnie skierować proszek. Niektórzy kursanci mylą też gaśnicę proszkową z gaśnicą pianową, która również dobrze radzi sobie z paliwami, ale nie zawsze znajduje się w standardowym wyposażeniu tramwaju - dlatego na egzaminie liczy się przede wszystkim to, co faktycznie masz pod ręką w kabinie motorniczego.

Ten temat na egzaminie teoretycznym

Pytania o gaśnice i pierwszą pomoc pojawiają się na egzaminie na kategorię PT regularnie, ponieważ motorniczy - podobnie jak kierowca autobusu czy pojazdu ciężarowego - odpowiada za bezpieczeństwo grupy pasażerów w sytuacjach awaryjnych. W pytaniach egzaminacyjnych ten temat bywa łączony z pytaniami o kolejność działań po wypadku, obowiązek udzielenia pierwszej pomocy czy zasady zabezpieczenia miejsca zdarzenia. Zapamiętaj prostą regułę: gaśnica proszkowa jest uniwersalna i skuteczna przy pożarach paliw płynnych, a gaśnica wodna do tego celu się nie nadaje. Jeśli chcesz przećwiczyć to konkretne pytanie, znajdziesz je pod adresem pytania o gaśnicę proszkową do gaszenia paliwa.

Podsumowanie

Użycie gaśnicy proszkowej do stłumienia palącego się paliwa po kolizji jest wskazane i to odpowiedź, którą powinieneś zapamiętać na egzamin. Proszek skutecznie odcina dopływ tlenu do płonącej cieczy, w przeciwieństwie do wody, która w ogóle nie nadaje się do gaszenia paliw. Jako motorniczy warto znać nie tylko teorię, ale też praktyczne zasady posługiwania się gaśnicą, bo w realnej sytuacji liczy się szybka i prawidłowa reakcja. Więcej pytań z zakresu bezpieczeństwa i pierwszej pomocy znajdziesz w bazie testów na kategorię PT.