Od września 2026 r. osoba, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B, wchodzi w okres próbny. Długość tego okresu nie jest jedna dla wszystkich: zależy od wieku w chwili wydania dokumentu. Pełnoletni ma 2 lata. Kierowca z prawem jazdy uzyskanym po ukończeniu 17 lat, a przed 18. urodzinami, ma 3 lata, jednak nie dłużej niż do ukończenia 20 lat. Tak stanowi art. 91 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami.
Dwie ścieżki w art. 91 ust. 1
Ustawa rozróżnia wprost dwa przypadki. Jeśli prawo jazdy kategorii B zostało wydane osobie, która ukończyła 18 lat, okres próbny trwa 2 lata. Jeśli dokument dotyczy prawa jazdy z art. 8a ust. 1 (kategoria B uzyskana po ukończeniu 17 lat, a przed ukończeniem 18 lat), okres próbny trwa 3 lata, jednak nie dłużej niż do czasu ukończenia przez tę osobę 20 lat.
Policja Łódzka opisuje tę samą zasadę prostym językiem: 2 lata przy prawie jazdy wydanym osobie pełnoletniej oraz 3 lata, nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia, gdy dokument dostała osoba, która nie ukończyła jeszcze 18 lat.
Od kiedy liczy się okres próbny
Co do zasady okres próbny biegnie od dnia, w którym wydano prawo jazdy. Przy tymczasowym elektronicznym prawie jazdy start jest inny: od daty uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami zgodnie z art. 5b ust. 5. Policja potwierdza ten sam moment startu dla obu wariantów dokumentu.
To ważna różnica praktyczna. Samo zdanie egzaminu nie zawsze jest dniem, od którego zaczynasz odliczanie. Liczy się dzień wydania dokumentu albo, przy wersji elektronicznej tymczasowej, dzień uzyskania uprawnienia wskazany w ustawie.
3 lata, ale nie dłużej niż do 20. urodzin
Limit "nie dłużej niż do ukończenia 20 lat" skraca ścieżkę 17-latka, gdy kalendarz dojścia do 20. urodzin jest krótszy niż pełne 3 lata od wydania dokumentu. Inaczej mówiąc: ustawodawca nie zostawia 17-latka w okresie próbnym w nieskończoność po osiągnięciu pełnoletności, tylko domyka go najpóźniej na 20. urodzinach, o ile wcześniej nie skończy się pełny trzyletni bieg.
Przykład orientacyjny: ktoś dostaje kat. B w wieku 17 lat i kilku miesięcy. Od tego dnia startuje okres próbny. Nawet jeśli "na papierze" liczyłby się jeszcze trzeci rok, ustawowy strop to ukończenie 20 lat. Dokładny dzień końca zawsze wynika z daty wydania dokumentu i daty urodzenia, a nie z potocznego "dwa lata dla wszystkich".
Towarzysz i okres próbny to nie to samo
Wiele osób myli długość okresu próbnego z obowiązkiem jazdy z towarzyszem. To osobne reguły. Przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy, jednak nie dłużej niż do ukończenia 18. roku życia, 17-latek może kierować samochodem (innym niż czterokołowiec) tylko z osobą na przednim siedzeniu spełniającą ustawowe warunki, m.in. ukończone 25 lat i co najmniej 5 lat nieprzerwanego posiadania kat. B. Ten obowiązek kończy się wcześniej niż okres próbny. Po 18. urodzinach możesz już nie mieć towarzysza, a nadal być w okresie próbnym.
Do 18. roku życia prawo jazdy kat. B uzyskane jako 17-latek uprawnia też tylko do jazdy na terytorium Polski. To osobne ograniczenie terytorialne, niezależne od tego, ile jeszcze miesięcy zostało Ci do końca okresu próbnego.
Co jeszcze obowiązuje w okresie próbnym
W okresie próbnym obowiązuje m.in. całkowity zakaz jazdy po alkoholu: 0,0‰ we krwi i 0,0 mg w 1 dm³ wydychanego powietrza (oraz 0,0 ng/ml środka działającego podobnie do alkoholu). Jeśli przekroczysz 12 punktów karnych, musisz ukończyć praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym (ODTJ), co do zasady w ciągu 12 miesięcy od naruszenia, które spowodowało przekroczenie limitu.
Te obowiązki dotyczą zarówno pełnoletniego "świeżaka", jak i 17-latka. Różnica, o której rzadko mówi się w skrótach medialnych, dotyczy właśnie długości samego okresu: 2 lata albo 3 lata z limitem do 20. urodzin.
Zanim wyjdziesz na drogę po egzaminie, warto też odświeżyć teorię w testach na prawo jazdy kat. B i sprawdzić, czy rozumiesz reguły okresu próbnego tak samo dobrze jak znaki i pierwszeństwo.
Co to oznacza dla Ciebie
- Jeśli robisz pierwszą kat. B jako osoba pełnoletnia: licz się z okresem próbnym trwającym 2 lata od wydania dokumentu.
- Jeśli dostajesz kat. B jako 17-latek: okres próbny to 3 lata, ale nie dłużej niż do Twoich 20. urodzin.
- Nie myl towarzysza (max 6 miesięcy / do 18. urodzin) z długością okresu próbnego. Towarzysz może skończyć się wcześniej.
- Sprawdź datę na dokumencie albo w mObywatelu: od niej (albo od daty uprawnienia przy tymczasowym e-PJ) liczy się start.
- W całym okresie próbnym obowiązuje 0,0 alkoholu i limit 12 punktów z obowiązkiem szkolenia ODTJ po przekroczeniu.
Sekcja komentarzy (0)