W Polsce nie ma jednej "dozwolonej" ilości alkoholu za kierownicą, tylko progi odpowiedzialności. Dla większości kierowców odpowiedzialność zaczyna się od 0,2 promila we krwi (albo 0,1 mg/dm³ w wydychanym powietrzu). Powyżej 0,5 promila (albo powyżej 0,25 mg/dm³) jest już stan nietrzeźwości i przestępstwo. Od 4 września 2026 osoby w okresie próbnym po pierwszej kategorii B mają dodatkowo zasadę 0,0 (przepisy weszły w życie 3 września).
0,2 i 0,5 promila: skąd biorą się te liczby
Definicje wynikają z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (art. 46) oraz z Kodeksu karnego (art. 115 § 16 dla stanu nietrzeźwości). W skrócie:
- Stan po użyciu alkoholu - stężenie we krwi od 0,2‰ do 0,5‰ albo od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza.
- Stan nietrzeźwości - powyżej 0,5‰ we krwi albo powyżej 0,25 mg/dm³ w wydychanym powietrzu.
Wynik dokładnie 0,5 promila to jeszcze stan po użyciu (wykroczenie). Przestępstwo zaczyna się dopiero po przekroczeniu tej wartości. Policja mierzy zwykle wydychane powietrze; wynik we krwi i w powietrzu to równoważne progi prawne, nie "dwa różne limity".
0,2-0,5 promila: wykroczenie z art. 87 Kodeksu wykroczeń
Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu to wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń (Dz.U. 2025 poz. 734). Grozi za nie:
- kara aresztu albo grzywna nie niższa niż 2500 zł (górna granica dla tego wykroczenia to 30 000 zł - art. 24 § 1a k.w.),
- obowiązkowy zakaz prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat (art. 87 § 3 oraz art. 29 k.w.),
- 15 punktów karnych (pozycja A 03 w taryfikatorze z rozporządzenia MSWiA, Dz.U. 2026 poz. 724).
To nie jest "mandat z miejsca" jak za przekroczenie prędkości. Sprawy o jazdę po alkoholu trafiają do sądu. Zakaz prowadzenia przy wykroczeniu z art. 87 § 1 jest obligatoryjny - sąd go orzeka, a nie tylko "może orzec".
Powyżej 0,5 promila: przestępstwo z art. 178a Kodeksu karnego
Stan nietrzeźwości przy prowadzeniu pojazdu mechanicznego to przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Skala konsekwencji jest znacznie wyższa:
- kara pozbawienia wolności do 3 lat,
- zakaz prowadzenia pojazdów na okres nie krótszy niż 3 lata (art. 42 § 2 k.k.; górna granica środków karnych tego typu sięga 15 lat - art. 43 k.k.),
- obowiązkowe świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym w wysokości co najmniej 5000 zł (art. 43a § 2 k.k.).
Przy stężeniu od 1,5 promila we krwi (albo 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu) sąd co do zasady orzeka także przepadek pojazdu (art. 178a § 5 k.k.). Wyrok skazujący trafia do Krajowego Rejestru Karnego - to już nie "tylko mandat i punkty".
Okres próbny od 4 września 2026: zasada 0,0
Od 4 września 2026 osoba, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B, wchodzi w okres próbny (zwykle 2 lata; przy uprawnieniach zdobytych w wieku 17 lat - do 3 lat, nie dłużej niż do 20. urodzin). Przepisy o okresie próbnym weszły w życie 3 września 2026 r., a stosowanie do nowych kategorii B zaczyna się od 4 września 2026 r. - tak jak w artykule o 0,1‰ na jazda.io. Art. 91 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami zabrania w tym czasie jazdy z przekroczeniem stężenia 0,0‰ alkoholu we krwi, 0,0 mg w 1 dm³ wydychanego powietrza albo 0,0 ng/ml środka działającego podobnie do alkoholu.
Komendy powiatowe Policji podkreślają w komunikatach z 3 września 2026, że dla kierowców poza okresem próbnym granica odpowiedzialności z art. 87 k.w. nadal zaczyna się od 0,2 promila. Dla początkujących w okresie próbnym nie ma więc "bufora" 0,0-0,19. Osobny temat to przedział około 0,1‰: nie zawsze oznacza mandat z art. 87, ale nadal może skutkować decyzją starosty o cofnięciu uprawnień - ten wątek opisaliśmy osobno, tu skupiamy się na progach 0,2 i 0,5 oraz na zasadzie 0,0.
Okres próbny liczy się od uzyskania uprawnień, a nie od odbioru plastikowego dokumentu. Osoby, które zdobyły kategorię B przed wejściem tych przepisów, nie są objęte nowym okresem próbnym "wstecz".
Jak czytać wynik alkomatu w praktyce
Alkomat policyjny pokazuje zwykle mg/dm³, nie promile we krwi. Orientacyjnie:
- od 0,1 mg/dm³ - próg stanu po użyciu,
- powyżej 0,25 mg/dm³ - próg stanu nietrzeźwości.
Nawet "jeden drink wieczorem" nie daje pewności rano. Tempo spalania zależy od masy ciała, płci, jedzenia, snu i czasu. Nie ma bezpiecznej kalkulacji typu "jedno piwo = zero rano". Jedyna pewna zasada: jeśli masz prowadzić, nie pij.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeśli nie jesteś w okresie próbnym, pamiętaj: już 0,2 promila to wykroczenie z sądem, grzywną od 2500 zł, zakazem jazdy i 15 punktami. Powyżej 0,5 promila wchodzisz w przestępstwo z art. 178a. Jeśli jesteś w okresie próbnym po pierwszej kategorii B - obowiązuje Cię 0,0. Najbezpieczniejsza decyzja jest jedna: zero alkoholu przed jazdą. Zanim wyjdziesz na drogę, warto też przećwiczyć teorię limitów i odpowiedzialności w testach na prawo jazdy.
Sekcja komentarzy (0)