Obowiązkowe wyposażenie motocykla w Polsce jest dużo skromniejsze niż w samochodzie. Kierujący i pasażer muszą jechać w kaskach ochronnych, ale motocykl nie musi wozić gaśnicy, a motocykl jednośladowy także trójkąta ostrzegawczego. Apteczki przepisy od motocyklisty nie wymagają, i to nawet na motocyklu szkoły jazdy. Tak wynika z rozporządzenia o warunkach technicznych pojazdów i z Prawa o ruchu drogowym.
Kask: obowiązek dla kierującego i pasażera
Art. 40 Prawa o ruchu drogowym nakazuje kierującemu motocyklem, czterokołowcem lub motorowerem używać w czasie jazdy kasku ochronnego odpowiadającego właściwym warunkom technicznym. Ten sam obowiązek ma osoba przewożona. Przepis nie zależy od długości trasy ani od prędkości, więc dotyczy także krótkiego przejazdu do sklepu.
Wyjątki są dwa i w praktyce rzadkie. Kasku nie trzeba przy motocyklu fabrycznie wyposażonym w pasy bezpieczeństwa oraz przy czterokołowcu z fabrycznym nadwoziem zamkniętym i pasami. Zwykły motocykl, skuter 125 czy motorower takich pasów nie mają, więc kask obowiązuje zawsze. Wybieraj kask motocyklowy, przeznaczony do jazdy jednośladem, a nie rowerowy.
Kurtka, spodnie, rękawice i buty motocyklowe to rozsądne wyposażenie, ale Prawo o ruchu drogowym nie nakłada na motocyklistę obowiązku ich noszenia. Z elementów ochrony przepisy wymagają od motocyklisty tylko kasku.
Gaśnica: motocykl jest wprost zwolniony
Paragraf 11 ust. 1 rozporządzenia o warunkach technicznych wylicza wyposażenie pojazdu samochodowego. Motocykl też się do tej grupy zalicza, bo ustawa nazywa pojazdem samochodowym każdy pojazd silnikowy, którego konstrukcja pozwala jechać szybciej niż 25 km/h (art. 2 pkt 33). Punkt 14 każe wozić gaśnicę w łatwo dostępnym miejscu, ale w tym samym zdaniu dodaje, że przepisu nie stosuje się do motocykla. Zwolnienie obejmuje każdy motocykl, również z wózkiem bocznym.
Trójkąt ostrzegawczy: zależy od wózka bocznego
Punkt 13 tego samego paragrafu wymaga trójkąta do ostrzegania o unieruchomionym pojeździe, z wyjątkiem motocykla jednośladowego. Zwykły motocykl, skuter czy enduro legalnie jeżdżą bez trójkąta. Motocykl z wózkiem bocznym nie jest już jednośladem, więc tu zwolnienie nie działa i trójkąt powinien być na pokładzie.
Jak sygnalizować awarię bez trójkąta
Art. 50 Prawa o ruchu drogowym każe sygnalizować postój pojazdu silnikowego z powodu uszkodzenia lub wypadku. Na autostradzie i drodze ekspresowej robisz to zawsze. Na innych drogach o twardej nawierzchni poza obszarem zabudowanym obowiązek dotyczy postoju na jezdni tam, gdzie jest zabroniony, oraz na poboczu, gdy pojazd nie jest widoczny z dostatecznej odległości. W obszarze zabudowanym chodzi o postój na jezdni w miejscu, w którym nie wolno się zatrzymywać.
Podstawą są światła awaryjne, a gdy pojazd ich nie ma, światła pozycyjne. Trójkąt stawia się 100 m za pojazdem na autostradzie i ekspresówce oraz od 30 do 50 m za nim poza obszarem zabudowanym. Jeśli wozisz go dobrowolnie, trzymaj się tych odległości. Bez trójkąta zostają światła, więc zepchnij motocykl jak najdalej od pasa ruchu, a sam stań za barierą, jeśli jest w pobliżu.
Apteczka: ani w prywatnym, ani w szkoleniowym
Apteczka doraźnej pomocy pojawia się w rozporządzeniu przy autobusach, taksówkach i samochodach ciężarowych przewożących osoby. W ogólnej liście z paragrafu 11 jej nie ma, więc prywatny motocykl nie musi jej wozić.
Ciekawy jest paragraf 43 o pojazdach do nauki jazdy i egzaminowania. Wymaga on apteczki, dodatkowych lusterek i koła zapasowego, ale ust. 2 wyłącza z tych wymagań pojazdy z ust. 4 pkt 1 do 4. To motorower dwukołowy i czterokołowiec lekki dla AM oraz motocykle dwukołowe dla A1, A2 i A. Motocykl szkoły jazdy czy WORD także nie musi mieć apteczki. Mała apteczka w kufrze i tak się przydaje, bo motocyklista często jako pierwszy dojeżdża do zdarzenia.
Co motocykl musi mieć z mocy przepisów technicznych
Brak gaśnicy i trójkąta nie znaczy, że motocykl może być goły. Rozporządzenie stawia mu konkretne wymagania konstrukcyjne:
- Dwa niezależne hamulce, jeden działający co najmniej na przednie koło, drugi co najmniej na tylne (paragraf 14 ust. 3).
- Prędkościomierz i licznik przebiegu w polu widzenia kierującego (paragraf 11 ust. 1 pkt 4).
- Zabezpieczenie przed użyciem przez osoby nieuprawnione (paragraf 11 ust. 1 pkt 12).
- Tłumik wydechu w motocyklu z silnikiem spalinowym (paragraf 11 ust. 1 pkt 15).
- Numer VIN i tabliczka znamionowa, przy czym VIN nie jest wymagany dla motocykla zarejestrowanego po raz pierwszy przed 1 stycznia 2003 r.
Motocykl nie musi natomiast mieć biegu wstecznego, bo paragraf 9 wyłącza go z wymogu jazdy do tyłu.
Co to oznacza dla Ciebie
Na każdą jazdę zakładasz kask, a jeśli wieziesz pasażera, on też jedzie w kasku. Gaśnicy ani apteczki prawo od Ciebie nie wymaga, a trójkąt jest obowiązkowy tylko przy motocyklu z wózkiem bocznym. Sprawdzaj za to hamulce, licznik i wydech, bo to elementy, które motocykl musi mieć sprawne. Pytania o kask, pasażera i sygnalizowanie postoju przećwiczysz w testach na kategorię A w Jazda.io.