Kto wymienia zagraniczne prawo jazdy kategorii B na polskie, od 4 września 2026 r. może trafić w polski okres próbny, mimo że kurs i egzamin zdawał za granicą. Decyduje data wydania zagranicznego dokumentu: jeśli od niej do wydania polskiego prawa jazdy minęło mniej niż ustawowy okres próbny, ten okres liczy się od dnia wydania dokumentu zagranicznego. Do tego od 1 stycznia 2027 r. zmienia się rozporządzenie o wydawaniu praw jazdy: kod wymiany przy kategorii uzyskanej z dokumentu spoza Unii Europejskiej zostanie przy tej kategorii na stałe.
Okres próbny po wymianie: od kiedy się liczy
Zasady wynikają z ustawy z 17 października 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1676), która nadała nowe brzmienie art. 91 ustawy o kierujących pojazdami. Okres próbny dla pierwszej kategorii B trwa 2 lata, a dla osoby, która uzyskała prawo jazdy przed 18. urodzinami, 3 lata, ale nie dłużej niż do ukończenia 20 lat. Przepisy o okresie próbnym (rozdział 14 ustawy o kierujących) stosuje się po upływie 6 miesięcy od wejścia w życie nowelizacji, czyli od 4 września 2026 r.
Art. 91 ust. 3 pkt 3 obejmuje osoby, które dostały polskie prawo jazdy kategorii B w trybie wymiany (art. 14 ustawy). Są dwa warianty:
- Znana data wydania zagranicznego dokumentu: jeśli polskie prawo jazdy wydano w czasie krótszym niż okres próbny od tej daty, okres próbny liczy się od dnia wydania zagranicznego prawa jazdy. W praktyce dobiega więc końca szybciej niż u kogoś, kto zdawał w Polsce.
- Daty nie da się ustalić: okres próbny liczy się od dnia wydania polskiego prawa jazdy, czyli trwa w pełnym wymiarze.
Na czas okresu próbnego obowiązują te same reguły co u innych początkujących kierowców, m.in. zakaz jazdy po alkoholu powyżej 0,0 promila oraz obowiązek szkolenia w ośrodku doskonalenia techniki jazdy (ODTJ) po przekroczeniu 12 punktów.
Punkty i wykroczenia sprzed wydania polskiego dokumentu
Nowelizacja dodała dwa przepisy przeznaczone wyłącznie dla osób po wymianie. Liczy się w nich czas od wydania zagranicznego prawa jazdy do wydania polskiego, a starosta sprawdza dane w centralnej ewidencji kierowców (CEPiK).
- Art. 93a: jeśli w tym czasie przekroczyłeś 12 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, musisz ukończyć praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym w ciągu 3 miesięcy od wydania polskiego prawa jazdy. Informację o tym obowiązku starosta przekazuje najpóźniej w dniu odbioru dokumentu.
- Art. 93b: jeśli w tym czasie popełniłeś dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, stwierdzone prawomocnie, starosta najpóźniej w dniu odbioru prawa jazdy wydaje decyzję o przedłużeniu okresu próbnego o 2 lata albo o nałożeniu uzupełniającego okresu próbnego.
Szkolenie po 12 punktach prowadzi odpłatnie ODTJ, a opłata nie może przekroczyć 500 zł. To godzina ćwiczeń praktycznych nastawionych na skutki nadmiernej prędkości i jazdę defensywną.
Wymiana nieważnego zagranicznego prawa jazdy
Ta sama ustawa dodała w art. 14 ustawy o kierujących ust. 1a. Zagraniczne prawo jazdy podlegające wymianie, którego termin ważności już upłynął, też można wymienić, jeśli spełniasz warunek dotyczący zamieszkania w Polsce. Potrzebne są dwie rzeczy: potwierdzenie danych z oryginału przez organ państwa, które wydało dokument, oraz dokumenty pozwalające przedłużyć ważność prawa jazdy. Serwis gov.pl przy nieważnym dokumencie wymienia orzeczenie lekarskie, a przy kategoriach zawodowych także orzeczenie psychologiczne (bez niego, gdy masz aktualny kod 95).
Kod wymiany zostanie przy kategorii na stałe od 2027 r.
Już dziś organ, który wydaje polskie prawo jazdy w drodze wymiany, wpisuje w nim kod wskazujący państwo wystawcy i numer wymienianego dokumentu. Przewiduje to § 15 ust. 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 5 sierpnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1073). Kod stoi przy każdej kategorii uzyskanej z wymiany, a kod z numerem zagranicznego dokumentu trafia do wspólnej części pola nr 12 pod kategoriami.
Rozporządzenie z 29 sierpnia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1162) dopisuje do tego przepisu nową zasadę. Jeśli kategoria pochodzi z wymiany prawa jazdy wydanego przez państwo spoza UE, kod zostaje przy tej kategorii niezależnie od późniejszych czynności dotyczących dokumentu. Ta część rozporządzenia wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r., a pozostałe zmiany obowiązują od 3 i 4 września 2026 r.
Kogo to dotyczy, a kogo nie
- Masz ważne prawo jazdy z kraju UE: według gov.pl nie musisz go wymieniać, bo jest ważne w Polsce.
- Mieszkasz w Polsce co najmniej 185 dni i masz dokument spoza UE: gov.pl kieruje do wymiany w starostwie lub urzędzie miasta. Opłata za wydanie prawa jazdy to 100 zł, a sam dokument urząd przygotowuje do 9 dni roboczych od potwierdzenia danych i opłaty. Potwierdzanie danych przez zagraniczny urząd może trwać kilka tygodni.
- Wymieniasz dokument kategorii B wydany niedawno: sprawdź datę jego wydania. Od niej zależy, czy i jak długo będziesz w okresie próbnym.
Jeśli w ramach wymiany czeka Cię egzamin teoretyczny w WORD, przećwicz pytania z polskiej bazy w testach na prawo jazdy. Znaki, pierwszeństwo i taryfikator mogą różnić się od tego, co znasz z kraju, w którym zdawałeś.
Co to oznacza dla Ciebie
- Wymieniasz kategorię B wydaną mniej niż 2 lata temu? Licz się z okresem próbnym do upływu 2 lat od daty zagranicznego dokumentu, z zakazem jazdy po jakimkolwiek alkoholu.
- Jeździłeś już w Polsce na zagranicznym dokumencie? Punkty i wykroczenia z tego czasu starosta sprawdzi przed wydaniem polskiego prawa jazdy. Po przekroczeniu 12 punktów masz 3 miesiące na szkolenie w ODTJ.
- Twój zagraniczny dokument stracił ważność? Wymiana jest możliwa, ale przygotuj orzeczenie lekarskie i dłuższe czekanie na potwierdzenie danych.
- Masz prawo jazdy spoza UE? Od 1.01.2027 kod wymiany zostanie przy Twojej kategorii także przy późniejszych zmianach dokumentu.