Ministerstwo Infrastruktury poprawiło projekt reformy egzaminu na prawo jazdy (w wykazie prac rządu UD402) po konsultacjach publicznych. Najważniejsza zmiana dla kursanta: zdany egzamin teoretyczny ma być ważny 12 miesięcy, a nie 24, jak zakładała wersja z czerwca. Nowa wersja projektu jest datowana na 25 września 2026 r. i na początku października trafiła do kolejnej rundy uzgodnień i opiniowania. To wciąż projekt, a nie obowiązujące prawo. Większość zmian ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
Teoria ważna 12 miesięcy, ale nie wstecz
Dziś pozytywny wynik egzaminu teoretycznego nie ma terminu ważności. Czerwcowa wersja projektu ograniczała go do 24 miesięcy, o czym pisaliśmy we wrześniu. Po konsultacjach resort skrócił ten okres o połowę: projekt dopisuje do art. 52 ustawy o kierujących pojazdami zdanie, że pozytywny wynik części teoretycznej jest ważny 12 miesięcy od dnia jego uzyskania.
Ważny jest przepis przejściowy. Kto zda teorię przed dniem wejścia ustawy w życie, zachowa wynik bezterminowo, na dotychczasowych zasadach. Nowy limit 12 miesięcy ma dotyczyć tylko wyników uzyskanych od dnia wejścia ustawy w życie. Jeśli harmonogram się utrzyma, będzie to 1 stycznia 2027 r. W praktyce oznacza to, że po zdanej teorii masz rok na zaliczenie egzaminu praktycznego. Po tym czasie teorię trzeba będzie zdawać ponownie.
Plac znika z egzaminu, ale zostaje w szkole jazdy
Główne założenie reformy się nie zmienia. Na egzaminie państwowym na kategorię B i B1 nie będzie zadań na placu manewrowym. Egzaminator sprawdzi przygotowanie do jazdy i stan techniczny auta, a resztę oceni w ruchu drogowym. Ministerstwo w uzasadnieniu podaje, że średnio 30 proc. kandydatów kończy dziś egzamin na placu, zanim w ogóle wyjedzie na miasto.
Zmienia się za to podejście do szkół jazdy. Czerwcowa wersja zwalniała ośrodki szkolące na kategorię B i B1 z obowiązku posiadania placu manewrowego. W nowej wersji to zwolnienie zostało, ale w jego miejsce pojawił się nowy wymóg: plac szkoleniowy, zabezpieczony przed dostępem osób postronnych w czasie zajęć. Projekt nie określa jego wymiarów ani wyposażenia, więc szczegóły mają się dopiero pojawić. Dla kursanta oznacza to, że część zajęć praktycznych nadal odbędzie się na zamkniętym placu, a nie od razu w ruchu.
W innych kategoriach niż B i B1 plac na egzaminie zostaje. Nowością ma być zachowanie wyniku: kto zaliczy plac, a obleje jazdę w ruchu, przy kolejnym podejściu zacznie od razu od jazdy po drogach. Wynik placu ma być ważny 24 miesiące, a opłata za takie podejście ma być taka sama jak za pełny egzamin praktyczny.
Bez drugiej praktyki tego samego dnia
Projekt wprowadza też zakaz ponownego podejścia do egzaminu praktycznego w dniu, w którym kandydat uzyskał z niego wynik negatywny. Kolejna próba będzie możliwa najwcześniej następnego dnia. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której egzamin nie odbył się z przyczyn niezależnych od zdającego. Wtedy WORD wyznacza nowy termin bez dodatkowej opłaty, a ten sam dzień jest możliwy tylko za zgodą kandydata i jeśli pozwalają na to warunki ośrodka.
Symulator i nagrania w szkole jazdy
Po zmianach zajęcia z rozpoznawania zagrożeń w ruchu drogowym, prowadzone w części praktycznej kursu, będzie można prowadzić w ośrodku z wykorzystaniem symulatora jazdy. Projekt nie podaje liczby godzin ani wymagań technicznych dla takich urządzeń. To jeden z kroków w stronę nauki przewidywania zagrożeń, a nie tylko wykonywania manewrów.
Od 1 lipca 2027 r. szkoły jazdy mają nagrywać część praktyczną egzaminu wewnętrznego. Projekt mówi o zapisie obrazu, przechowywanym 90 dni, a obowiązek nie obejmie kategorii AM, A1, A2, A i T. Bez sprawnego zapisu egzaminu wewnętrznego nie będzie można zakończyć. Z kolei cyfrowa karta kursanta, czyli elektroniczny zapis przebiegu jazd szkoleniowych, w nowej wersji jest programem pilotażowym. Przepisy o niej mają wejść w życie 1 stycznia 2029 r.
Wyższe wymagania dla instruktorów
Od 1 lipca 2027 r. kandydat na instruktora ma mieć co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe. Wymagany staż prawa jazdy wydłuża się z 2 do 5 lat. Nowe wymogi dotyczą osób, które dopiero będą starać się o uprawnienia instruktora.
Kiedy reforma może wejść w życie
Projekt zapisuje kilka terminów: 1 stycznia 2027 r. dla egzaminu bez placu, ważności teorii, placu szkoleniowego i zakazu drugiej próby tego samego dnia, 1 lipca 2027 r. dla nagrań egzaminu wewnętrznego, wymagań wobec instruktorów i nowego Centrum do Spraw Szkolenia i Egzaminowania przy Instytucie Transportu Samochodowego oraz 1 stycznia 2029 r. dla pilotażu cyfrowej karty kursanta. W wykazie prac Rady Ministrów jako planowany termin przyjęcia projektu przez rząd nadal widnieje III kwartał 2026 r., który już minął. Nowej oficjalnej daty na dziś nie ma, a projekt nie trafił jeszcze do Sejmu. Treść przepisów i terminy mogą się zmienić w dalszych pracach.
Co to oznacza dla Ciebie
- Na dziś zasady egzaminu się nie zmieniły. Zdajesz teorię i praktykę tak jak dotąd, z placem manewrowym na kategorię B.
- Teoria zdana przed wejściem ustawy w życie ma zachować ważność bezterminowo. Po tej dacie projekt daje 12 miesięcy na zdanie praktyki.
- Jeśli zaczynasz kurs teraz, planuj egzamin praktyczny niedługo po teorii. Przy nowych zasadach długa przerwa może oznaczać powtórkę teorii.
- Po oblanej praktyce licz się z tym, że druga próba tego samego dnia przestanie być możliwa.
- Teorię warto zdać za pierwszym razem. Przygotuj się na testach na prawo jazdy w Jazda.io.