Jeśli uczysz się na prawo jazdy, jest spora szansa, że na egzaminie teoretycznym nie trafisz na pytanie o te znaki - bo w bazie pytań WORD ich prawdopodobnie jeszcze nie ma. Ale na drodze spotkasz je coraz częściej. Strefy czystego transportu działają już w Warszawie i Krakowie, a kolejne miasta planują ich wprowadzenie. Czas je poznać.
Co to jest strefa czystego transportu?
Strefa czystego transportu (w skrócie SCT) to wyznaczony obszar miasta, do którego mogą wjechać tylko pojazdy spełniające określone normy emisji spalin. Celem jest ograniczenie zanieczyszczenia powietrza - przede wszystkim tlenków azotu (NO2), za które odpowiadają głównie starsze silniki diesla.
Podstawa prawna to ustawa z 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych. SCT muszą powstać w miastach powyżej 100 tysięcy mieszkańców, w których przekroczono dopuszczalny poziom NO2.
Znaki D-54 i D-55
Wjazd do strefy oznaczony jest znakiem D-54 - niebieska tablica z symbolem zielonego samochodu w kółku. Wyjazd ze strefy sygnalizuje D-55 - ta sama tablica, ale z czerwoną linią przekreślenia. Znaki te obowiązują w polskim prawie od 29 sierpnia 2018 roku, ale do niedawna nie było w Polsce żadnej aktywnej strefy, więc nikt ich nie widywał.
Gdy widzisz D-54 - sprawdź, czy Twój pojazd spełnia wymagania. Jeśli nie - nie wjeżdżaj. Mandat za złamanie zakazu to 500 zł.
Warszawa - pierwsza SCT w Polsce
Warszawska strefa czystego transportu działa od 1 lipca 2024 roku. Obejmuje centrum miasta w granicach określonych uchwałą Rady m st. Warszawy z 7 grudnia 2023 roku.
Zasady wjazdu zależą od normy Euro pojazdu i są zaostrzane co dwa lata. W 2026 roku do strefy mogą wjechać samochody benzynowe, LPG i hybrydowe spełniające normę Euro 2 (rok produkcji od 1997) oraz diesle spełniające Euro 4 (rok produkcji od 2005). Od 2028 roku wymagania wzrosną.
Pojazdy elektryczne, wodorowe i napędzane gazem ziemnym wjeżdżają bez ograniczeń. Mieszkańcy Warszawy posiadający pojazdy niespełniające norm mogą wykupić nalepkę uprawniającą do wjazdu. Czy Twój samochód może wjechać do warszawskiej SCT, sprawdzisz na stronie sprawdzsct.zdm.waw.pl.
Kraków - SCT od 1 stycznia 2026
Krakowska strefa czystego transportu działa od 1 stycznia 2026 roku na mocy uchwały Rady Miasta Krakowa z 12 czerwca 2025 roku. Obejmuje obszar w granicach mniej więcej IV obwodnicy - czyli praktycznie całe śródmieście i okolice.
Wymagania w Krakowie są surowsze niż w Warszawie. Do strefy mogą wjechać samochody benzynowe spełniające normę Euro 4 (rok produkcji od 2005) oraz diesle spełniające Euro 6 (rok produkcji od 2014). Pojazdy elektryczne i wodorowe - bez ograniczeń.
Mieszkańcy Krakowa, którzy byli właścicielami auta przed 26 czerwca 2025 roku, są zwolnieni z ograniczeń w okresie przejściowym. Pojazdy z zagranicy mogą wjechać do strefy do 30 czerwca 2028 roku po wniesieniu opłaty emisyjnej. Kontrole prowadzą Straż Miejska i Policja, wspierane przez kamery skanujące tablice rejestracyjne.
Gdzie jeszcze powstaną strefy?
Wrocław, Łódź, Gliwice i Rzeszów deklarowały zainteresowanie utworzeniem SCT. Ustawa wymaga ich wprowadzenia w miastach powyżej 100 tysięcy mieszkańców z przekroczonym poziomem NO2 - więc lista będzie się wydłużać.
Co to oznacza dla kursantów?
Jako przyszły kierowca powinieneś wiedzieć, co oznacza ten znak, gdy zobaczysz go na drodze - szczególnie jeśli planujesz podróż do Warszawy lub Krakowa.
Najważniejsze zasady: D-54 to wjazd do strefy czystego transportu, D-55 to koniec strefy. Wjechać mogą tylko pojazdy spełniające odpowiednie normy emisji (zależne od miasta). Za złamanie zakazu grozi mandat 500 zł. Pojazdy elektryczne wjeżdżają bez ograniczeń. Zasady są zaostrzane co kilka lat - sprawdzaj przed podróżą.
Nawet jeśli te znaki nie pojawią się na Twoim egzaminie, pojawią się na Twojej drodze. Lepiej je znać.
Sekcja komentarzy (0)