Rondo na egzaminie praktycznym kat. B to osobne zadanie z rozporządzenia, a nie tylko fragment trasy. W tabeli nr 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania (Dz.U. 2023 poz. 2659) jest pozycja nr 8: przejazd przez skrzyżowania, na których ruch odbywa się wokół wyspy. Jeśli dwa razy przejedziesz takie skrzyżowanie nieprawidłowo, wynik jest negatywny, a poważny błąd z pierwszeństwem może skończyć egzamin od razu.
Gdzie w egzaminie jest rondo
Część praktyczna egzaminu na kat. B ma dwa etapy: plac manewrowy i jazdę w ruchu drogowym. Jazda w ruchu trwa co najmniej 40 minut (tabela nr 7 załącznika nr 1). W tym czasie egzaminator ma sprawdzić zadania z tabeli nr 6, a rondo jest jednym z nich obok skrzyżowań równorzędnych, skrzyżowań ze znakami A-7, B-20 i D-1 oraz skrzyżowań z sygnalizacją świetlną.
Na rondzie zwykle robisz kilka zadań naraz. Wjeżdżasz na skrzyżowanie, czasem zmieniasz pas ruchu (zadanie nr 19), skręcasz w prawo albo w lewo (zadania nr 20 i 21), a gdy egzaminator każe zawrócić na skrzyżowaniu, dochodzi zadanie nr 22. Przy zjeździe mijasz przejście dla pieszych (zadanie nr 10), a w miastach z tramwajami często też torowisko (zadanie nr 13). Jeden przejazd przez duże rondo może więc obejmować kilka zadań naraz.
Kiedy błąd na rondzie oznacza negatywny wynik
Rozporządzenie rozróżnia dwie sytuacje.
- Dwa nieprawidłowe wykonania tego samego zadania. Według § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a negatywny wynik dostajesz, gdy dwukrotnie nieprawidłowo wykonasz to samo zadanie w ruchu drogowym. Jeden słabszy przejazd przez rondo nie przekreśla egzaminu, ale drugi taki sam już tak.
- Przerwanie egzaminu. Według § 16 ust. 1 pkt 2 egzaminator przerywa egzamin, gdy wystąpi zachowanie z tabeli nr 9 załącznika nr 1, a zachowanie osoby zdającej zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu.
Po błędzie egzaminator mówi Ci, w którym zadaniu go popełniłeś (§ 27 pkt 6). Warto zapamiętać tę nazwę, bo przy kolejnym rondzie wiesz, na czym się skupić.
Sytuacje z tabeli nr 9, które zdarzają się na rondzie
Tabela nr 9 wymienia zachowania, które mogą skutkować przerwaniem egzaminu. Na rondzie najbliżej Ci do tych pozycji:
- nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu (poz. 10.1), podczas zmiany pasa ruchu (poz. 10.4), rowerzystom (poz. 10.3) i pojazdom szynowym (poz. 10.2),
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przechodzącemu na skrzyżowaniu przez jezdnię drogi, na którą wjeżdżasz (poz. 5), czyli typowa sytuacja przy zjeździe z ronda,
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu wchodzącemu lub będącemu na oznakowanym przejściu (poz. 4),
- niezastosowanie się do sygnałów świetlnych (poz. 8.1) na rondach z sygnalizacją,
- niezastosowanie się do znaków nakazu jazdy (poz. 9.5), znaków wskazujących dozwolone kierunki jazdy z pasa ruchu (poz. 9.6) i linii podwójnej ciągłej (poz. 9.7).
Pierwszeństwo: patrz na znaki przed wjazdem
Rondo jest skrzyżowaniem, więc pierwszeństwo ustalasz tak samo jak na każdym innym. Gdy przed wjazdem stoi znak A-7 "ustąp pierwszeństwa", ustępujesz pojazdom, które już jadą po rondzie. Gdy znaku ani sygnalizacji nie ma, działa art. 25 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym: ustępujesz pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony. Na małych rondach bez znaku A-7 łatwo o błąd, jeśli z przyzwyczajenia zakładasz, że "na rondzie zawsze ma pierwszeństwo ten, kto jedzie w środku".
Tramwaj to osobna sprawa. Art. 25 ust. 2 PoRD wyłącza zasadę prawej ręki wobec pojazdu szynowego, który ma pierwszeństwo bez względu na to, z której strony nadjeżdża. Na rondach z torowiskiem dodatkowo patrz na sygnalizację i znaki przy torach, bo to one porządkują ruch w takim miejscu.
Wybór pasa i zmiana pasa na rondzie
Na rondzie z kilkoma pasami pas wybierasz przed wjazdem, według strzałek na jezdni i znaków nad pasami. Jazda w kierunku niezgodnym ze strzałkami jest wprost wymieniona w tabeli nr 9 (poz. 9.6). Gdy strzałek nie ma, wybierz pas, z którego zjedziesz w swoim kierunku bez przecinania toru jazdy innych pojazdów, i przećwicz takie rondo wcześniej z instruktorem.
Jeśli na rondzie zmieniasz pas, art. 22 ust. 4 każe Ci ustąpić pierwszeństwa pojazdowi jadącemu po pasie, na który wjeżdżasz, oraz pojazdowi wjeżdżającemu na ten pas z prawej strony. Art. 16 ust. 4 dodaje, że przy wyznaczonych pasach nie możesz zajmować więcej niż jednego. Jazda "po dwóch pasach" na łuku ronda jest więc błędem, nawet gdy nikt nie jedzie obok.
Kierunkowskaz i zjazd
Art. 22 ust. 5 PoRD mówi, że zamiar zmiany kierunku jazdy lub pasa ruchu sygnalizujesz kierunkowskazem zawczasu i wyraźnie, a sygnalizowanie kończysz niezwłocznie po manewrze. Na rondzie przekłada się to na trzy rzeczy:
- przed zmianą pasa na rondzie włączasz kierunkowskaz w stronę nowego pasa i dopiero potem zmieniasz tor jazdy,
- przed zjazdem włączasz prawy kierunkowskaz na tyle wcześnie, żeby kierowcy za Tobą i czekający na wjeździe wiedzieli, co zrobisz,
- po zjeździe wyłączasz kierunkowskaz, jeśli nie zrobił tego automat.
Zjazd to też moment, w którym zwykle spotykasz pieszych i rowerzystów. Zwolnij przed przejściem za rondem, zanim jeszcze w pełni wyprostujesz koła. Nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu na jezdni, na którą wjeżdżasz, to pozycja nr 5 tabeli nr 9.
Na co patrzy egzaminator
Rozporządzenie (§ 27 pkt 9) wymienia, na co egzaminator zwraca szczególną uwagę w czasie jazdy: sposób wykonywania manewrów, zachowanie wobec innych uczestników ruchu, ocenę zagrożeń, reakcję na zagrożenie, użycie mechanizmów sterowania i dbałość o bezpieczeństwo najsłabszych uczestników ruchu. Na rondzie widać to bardzo dobrze: płynny wjazd bez gwałtownego hamowania, obserwacja lusterek przed zmianą pasa i zjazdem, spokojna reakcja na pieszego.
Egzaminator przekazuje Ci polecenia co do kierunku jazdy, a te polecenia nie mogą być sprzeczne z przepisami (§ 27 pkt 3). Jeśli usłyszysz "trzeci zjazd", a znaki każą Ci zjechać inaczej z zajmowanego pasa, pierwszeństwo mają znaki. Jeśli polecenie było niewyraźne, dopytaj.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeśli zdajesz kat. B, przejedź z instruktorem wszystkie typy rond z okolicy WORD: małe jednopasowe, duże wielopasowe, z sygnalizacją i z torowiskiem. Przy każdym powiedz na głos, kto ma pierwszeństwo i dlaczego, który pas wybierasz i kiedy włączysz kierunkowskaz. Teorię pierwszeństwa, znaków A-7 i C-12 oraz strzałek na pasach przećwicz na testach na prawo jazdy kat. B, bo te same zasady wracają w pytaniach egzaminacyjnych.
Na samym egzaminie pamiętaj, że jeden błąd na rondzie to jeszcze nie koniec. Negatywny wynik daje dopiero drugi błąd w tym samym zadaniu albo zachowanie, które zagraża innym. Gdy egzaminator powie, że coś poszło źle, potraktuj to jako wskazówkę na następne skrzyżowanie.