Sejm uchwalił 8 października 2026 r. ustawę, która zaostrza kary za najgroźniejsze zachowania kierowców na przejazdach kolejowych. Za objeżdżanie zapór, wjazd na czerwonym świetle albo wjazd na tory bez miejsca za przejazdem policjant zatrzyma prawo jazdy na miejscu, a starosta odbierze uprawnienia na 3 miesiące. Senat 13 października nie wniósł poprawek, a 14 października ustawa trafiła do podpisu Prezydenta. Nowe zasady zaczną obowiązywać 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, a na dziś nie ma oficjalnej daty publikacji.
Jak przebiegały prace w parlamencie
Rządowy projekt, w wykazie prac rządu oznaczony jako UD469, wpłynął do Sejmu 15 września 2026 r. jako druk nr 3101. Pierwsze czytanie odbyło się 18 września, po czym projekt trafił do Komisji Infrastruktury. Komisja przedstawiła sprawozdanie 6 października (druk nr 3151). W drugim czytaniu 7 października zgłoszono poprawki, więc projekt wrócił do komisji, która zarekomendowała ich odrzucenie (druk nr 3151-A).
W głosowaniu nad całością 8 października za ustawą było 422 posłów, przeciw 5, a 2 wstrzymało się od głosu. Senat nie wprowadził zmian, więc ustawa nie wracała już do Sejmu. Teraz decyzja należy do Prezydenta. Konstytucja daje mu 21 dni na podpis. W tym czasie może też skierować ustawę do Trybunału Konstytucyjnego albo ją zawetować.
Za co zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące
Ustawa dopisuje do art. 135 Prawa o ruchu drogowym nowe sytuacje, w których policjant zatrzymuje prawo jazdy za pokwitowaniem. Te same przesłanki trafiają do art. 102 ustawy o kierujących pojazdami, na podstawie którego starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu uprawnień na 3 miesiące. Chodzi o:
- objeżdżanie opuszczonych zapór lub półzapór na przejeździe kolejowym,
- wjazd na przejazd, gdy zapory zaczęły się opuszczać albo jeszcze nie skończyły się podnosić,
- wjazd za sygnalizator przy sygnale czerwonym, czerwonym migającym albo przy dwóch na przemian migających światłach czerwonych,
- wjazd na przejazd, gdy po drugiej stronie nie ma miejsca na dalszą jazdę, na przykład przy korku tuż za torami.
To ten sam mechanizm, który działa przy przekroczeniu prędkości o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym, a od 3 marca 2026 r. także na jednojezdniowych drogach dwukierunkowych poza nim. Zatrzymanie jest natychmiastowe i nie czeka na wynik sprawy o wykroczenie albo przestępstwo. Ustawa obejmuje nowe przypadki także przepisami o jeździe mimo zatrzymania: kto w tym czasie siądzie za kierownicę, naraża się na dłuższe zatrzymanie, a potem na cofnięcie uprawnień.
Co zmienia się w Kodeksie karnym
Druga część ustawy dotyczy najpoważniejszych przestępstw: spowodowania katastrofy w ruchu lądowym (art. 173 k.k.) oraz sprowadzenia bezpośredniego niebezpieczeństwa takiej katastrofy (art. 174 k.k.). Dziś obowiązkowy zakaz prowadzenia pojazdów w tych sprawach dotyczy głównie sytuacji, gdy sprawca był nietrzeźwy, pod wpływem środka odurzającego albo zbiegł z miejsca zdarzenia. W pozostałych przypadkach decyzja należy do sądu. Po zmianie zakaz będzie obowiązkowy zawsze:
- katastrofa (art. 173 k.k.): zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju na co najmniej 3 lata,
- bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy (art. 174 k.k.): zakaz bez osobnego minimum, więc stosuje się ogólną regułę Kodeksu karnego, czyli od roku do 15 lat.
Te przepisy nie ograniczają się do torów, ale to zdarzenia na przejazdach były powodem zmian. Uzasadnienie projektu przypomina, że zderzenie auta z pociągiem przez różnicę masy i prędkości niemal zawsze kończy się ciężkimi skutkami, a przy tym zagraża pasażerom pociągu i może doprowadzić do wykolejenia.
Co poprawił Sejm
W porównaniu z projektem rządowym uchwalony tekst różni się w dwóch miejscach. W projekcie przy art. 174 k.k. było osobne minimum jednego roku, w ustawie go nie ma. Dodano za to zmianę art. 84 § 2 k.k.: jeśli sprawca katastrofy zbiegł z miejsca zdarzenia albo przed badaniem pił alkohol lub zażył środek odurzający, sąd nie będzie mógł uznać zakazu za wykonany przed czasem.
Ile kosztuje to dziś
Do wejścia ustawy w życie obowiązują obecne kary. Za każde z czterech opisanych zachowań taryfikator przewiduje mandat 2000 zł, a przy ponownym takim wykroczeniu w ciągu dwóch lat od ukarania 4000 zł. Do tego dochodzi 15 punktów karnych według rozporządzenia MSWiA (Dz.U. 2026 poz. 724). Natychmiastowego zatrzymania prawa jazdy za same te wykroczenia na razie nie ma.
Co to oznacza dla Ciebie
- Na dziś nowe przepisy jeszcze nie obowiązują. Zaczną działać 14 dni po ogłoszeniu ustawy w Dzienniku Ustaw, a na dziś nie ma oficjalnej daty publikacji.
- Po wejściu w życie wjazd na czerwonym, objeżdżanie zapór albo wjazd na tory bez miejsca za przejazdem będzie oznaczać nie tylko 2000 zł i 15 punktów, ale też 3 miesiące bez prawa jazdy.
- Przed przejazdem sprawdzaj, czy za torami zmieści się cały samochód. Gdy za przejazdem stoi korek, czekasz przed torami, nawet jeśli zapory są podniesione.
- Zasady zachowania na przejeździe kolejowym są częścią egzaminu teoretycznego. Powtórz je na testach na prawo jazdy w Jazda.io.