Parkowanie na kopercie bez karty parkingowej, czyli postój na miejscu dla osoby z niepełnosprawnością bez takiego uprawnienia, kosztuje 800 zł mandatu i 6 punktów karnych. Do tego auto może zostać odholowane na koszt właściciela. Jeśli kierowca próbuje się zasłonić cudzą kartą parkingową, kara rośnie do 1200 zł. Poniżej wyjaśniamy, jak rozpoznać takie miejsce, kto naprawdę może na nim stanąć i dlaczego tłumaczenie "stałem tylko chwilę" zwykle nie pomaga.
Jak rozpoznać miejsce dla osoby z niepełnosprawnością
Potocznie mówi się "koperta", ale w przepisach to kilka różnych oznaczeń. Miejsce zastrzeżone dla pojazdu osoby z niepełnosprawnością poznasz po jednym z tych zestawów:
- znak poziomy P-24 z symbolem osoby na wózku, namalowany na stanowisku postojowym P-18 albo w obrysie koperty P-20, często na niebieskim tle;
- znak pionowy D-18 "parking", D-18a (miejsce zastrzeżone) lub D-18b "parking zadaszony" z tabliczką T-29, która pokazuje symbol wózka.
Wystarczy jedno z tych oznaczeń. Malowany symbol na asfalcie obowiązuje także wtedy, gdy obok nie ma żadnego słupka ze znakiem. Jesienią i zimą oznakowanie poziome bywa przykryte liśćmi, błotem albo śniegiem, dlatego na parkingu pod sklepem czy przychodnią warto rozejrzeć się także za znakiem pionowym, zanim wybierzesz wolne, wygodne miejsce blisko wejścia.
Ile kosztuje postój na kopercie
Taryfikator mandatów przewiduje osobne stawki za zajęcie takiego miejsca. Wyglądają tak:
- postój na miejscu oznaczonym P-24 (na stanowisku P-18 lub w kopercie P-20) bez uprawnienia: 800 zł;
- postój na parkingu D-18, D-18a lub D-18b z tabliczką T-29 bez uprawnienia: 800 zł;
- posługiwanie się kartą parkingową przez osobę do tego nieuprawnioną: 400 zł;
- użycie cudzej karty i jednoczesne zajęcie koperty: 1200 zł.
Do mandatu dochodzą punkty. Według obowiązującego rozporządzenia o punktach karnych niestosowanie się do koperty z symbolem P-24 i do znaku D-18 z tabliczką T-29 to 6 punktów. Dla porównania zwykły zakaz postoju B-35 to 1 punkt. To pokazuje, jak poważnie ustawodawca traktuje zabieranie tych miejsc. Dla kierowcy w okresie próbnym 6 punktów za jeden źle wybrany postój to spory kawałek limitu, a punkty liczą się tak samo jak za wykroczenia popełnione w czasie jazdy.
Laweta i parking policyjny
Mandat to nie wszystko. Prawo o ruchu drogowym w art. 130a wprost wymienia sytuację, w której pojazd nieoznakowany kartą parkingową zostaje pozostawiony w miejscu przeznaczonym dla osoby z niepełnosprawnością. Taki pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela. Nie trzeba przy tym udowadniać, że auto komuś przeszkadza: sam brak karty na miejscu zastrzeżonym wystarcza.
W praktyce oznacza to, że po powrocie ze sklepu możesz nie zastać samochodu. Trzeba wtedy ustalić, gdzie trafił, zapłacić za usunięcie i za każdą dobę na parkingu strzeżonym, a dopiero potem go odebrać. Wysokość tych opłat ustala w uchwale rada powiatu, więc różnią się między miastami, ale prawie zawsze suma kosztów odholowania i przechowania przekracza sam mandat.
Kto może stanąć na kopercie
Uprawnienie daje karta parkingowa i to ona, a nie sam fakt niepełnosprawności czy naklejka na szybie, decyduje o tym, czy postój jest legalny. Art. 8 Prawa o ruchu drogowym pozwala korzystać z koperty:
- osobie z niepełnosprawnością, która ma kartę parkingową i sama kieruje autem;
- kierowcy, który przewozi osobę z kartą parkingową;
- kierowcy pojazdu placówki, która opiekuje się osobami o znacznie ograniczonej możliwości samodzielnego poruszania się, gdy przewozi taką osobę.
Kartę umieszcza się za przednią szybą tak, żeby było widać jej zabezpieczenia, numer i datę ważności. Karta jest imienna i wydaje ją powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, zwykle na czas ważności orzeczenia, ale nie dłużej niż na 5 lat. Nieważna karta, na przykład po upływie terminu, niczego nie uprawnia.
Najczęstsze błędy i mity
- "Mam kartę babci w schowku." Karta działa tylko wtedy, gdy babcia jedzie z Tobą albo Ty ją wieziesz. Jeśli zostawiłeś ją w domu, a sam poszedłeś na zakupy, korzystasz z karty bez uprawnienia. To 400 zł, a razem z zajęciem koperty 1200 zł.
- "Stałem tylko chwilę." Przepisy odróżniają zatrzymanie, czyli unieruchomienie auta do 1 minuty, od postoju, który trwa dłużej. Wyjście "na moment" do bankomatu czy po pieczywo prawie zawsze trwa dłużej niż minutę, więc to już postój. Do tego zajęte miejsce może być akurat potrzebne komuś, kto podjeżdża po Tobie.
- "Parking był pusty." Liczba wolnych miejsc nie zmienia przepisu. Jeśli oznakowanie nie ogranicza tego w czasie, koperta jest zastrzeżona przez całą dobę, także w nocy i w niedzielę.
- "Stoję tylko jednym kołem na kopercie." Zajęcie części zastrzeżonego miejsca to nadal postój na kopercie. Dla osoby na wózku zabrany pas obok auta często oznacza, że nie da się szeroko otworzyć drzwi i przesiąść.
Dlaczego to sprawa bezpieczeństwa, a nie tylko wygody
Miejsca dla osób z niepełnosprawnością zwykle wyznacza się blisko wejścia. Osoba poruszająca się o kulach lub na wózku, która nie znajdzie wolnej koperty, musi stanąć dalej, przejść między jadącymi autami albo wysiąść na jezdni. Na zatłoczonym parkingu jesiennym popołudniem, gdy szybko robi się ciemno, a nawierzchnia jest mokra, każdy dodatkowy metr to realne ryzyko upadku albo potrącenia. Wolna koperta oznacza krótszą i bezpieczniejszą drogę dla osoby, która najbardziej jej potrzebuje.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeśli nie masz karty parkingowej ani nie wieziesz osoby, która ją ma, po prostu omijaj koperty, nawet gdy cały parking jest pusty. Jedna decyzja na parkingu może kosztować 800 zł, 6 punktów i wizytę na parkingu policyjnym. Gdy wozisz członka rodziny z kartą, pilnuj, żeby karta była dobrze widoczna za szybą, ważna i używana tylko wtedy, gdy ta osoba jedzie z Tobą. Znaki P-24, D-18 i tabliczki T-29 pojawiają się też w pytaniach na egzaminie teoretycznym. Możesz je powtórzyć w testach na prawo jazdy w Jazda.io.