Omijanie na egzaminie praktycznym kat. B to osobne zadanie w ruchu drogowym: przejeżdżasz obok stojącego auta, rowerzysty czekającego przy krawędzi albo przeszkody na Twoim pasie. Egzaminator sprawdza, czy zawczasu widzisz przeszkodę, sygnalizujesz zmianę toru jazdy, przepuszczasz pojazdy z przeciwka, zachowujesz bezpieczny odstęp i po minięciu przeszkody wracasz na swój pas z kierunkowskazem. Jedna sytuacja jest szczególnie groźna: omijanie auta, które zatrzymało się przed przejściem, żeby przepuścić pieszego. Za to egzaminator może przerwać egzamin od razu.
Gdzie omijanie jest w przepisach egzaminacyjnych
Zadania wykonywane w ruchu drogowym wymienia tabela nr 6 w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 listopada 2023 r. w sprawie egzaminowania (Dz.U. 2023 poz. 2659). Pozycja 17 to wykonanie manewru omijania z dopiskiem "jeżeli jest to możliwe". Ten dopisek ma znaczenie: egzaminator nie ustawi Ci przeszkody specjalnie, a omijanie oceni wtedy, gdy na trasie pojawi się sytuacja, która go wymaga. W mieście zdarza się to często, bo wystarczy dostawczak rozładowujący towar albo auto zaparkowane częściowo na jezdni.
W arkuszu przebiegu części praktycznej omijanie ma własny wiersz z polami na pierwsze i drugie nieprawidłowe wykonanie oraz na wykonanie prawidłowe. Paragraf 28 rozporządzenia mówi, że dwukrotne nieprawidłowe wykonanie tego samego zadania w ruchu drogowym daje wynik negatywny. Jeden zbyt ciasny przejazd obok stojącego auta nie kończy więc egzaminu, ale drugi błąd przy omijaniu już tak.
Omijanie, wymijanie i wyprzedzanie: czym się różnią
Na egzaminie warto mieć w głowie definicje, bo egzaminator ocenia każdy z tych manewrów osobno. Art. 2 pkt 27 ustawy Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1251) określa omijanie jako przejeżdżanie obok nieporuszającego się pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody. Kluczowe słowo to "nieporuszającego się". Jeśli auto przed Tobą jedzie, nawet bardzo wolno, i je mijasz, to jest wyprzedzanie, z innymi zasadami i innymi zakazami. Wymijanie z kolei dotyczy pojazdu jadącego z przeciwka.
W praktyce kursanci najczęściej mylą omijanie z wyprzedzaniem przy autach stojących w korku albo przed światłami. Przejazd obok kolumny stojących aut przez pas dla przeciwnego kierunku to nie jest dobry pomysł na egzaminie: zwykle te auta stoją z jakiegoś powodu, a manewr łatwo zamienia się w wymuszenie pierwszeństwa albo w zablokowanie skrzyżowania.
Jak wykonać omijanie krok po kroku
- Oceń sytuację z daleka. Przeszkodę zauważ odpowiednio wcześnie, a nie dopiero za zderzakiem stojącego auta. Sprawdź, czy na pasie przeciwnym coś nadjeżdża i czy po drugiej stronie przeszkody jest miejsce, żeby wrócić na swój pas.
- Zwolnij, jeśli trzeba. Art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy każe przy omijaniu zachować bezpieczny odstęp od omijanego pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody, a w razie potrzeby zmniejszyć prędkość. Gdy z przeciwka jedzie auto, a przeszkoda zajmuje Twój pas, zatrzymaj się przed nią w takiej odległości, żeby móc ją potem spokojnie objechać, i przepuść nadjeżdżających.
- Lusterka i kierunkowskaz. Omijanie to zmiana toru jazdy, więc przed odbiciem w lewo sprawdzasz lusterko wewnętrzne i lewe, a gdy masz wątpliwości, także martwe pole. Art. 22 ust. 5 ustawy wymaga zawczasu i wyraźnie sygnalizować kierunkowskazem zamiar zmiany kierunku jazdy lub pasa ruchu, a po manewrze niezwłocznie przestać sygnalizować.
- Bezpieczny odstęp. Przepisy nie podają jednej liczby w centymetrach, mówią o odstępie bezpiecznym. Przy stojącym aucie bierz pod uwagę drzwi, które mogą się nagle otworzyć, a przy dostawczaku pieszego, który może wyjść zza niego.
- Powrót na pas. Po minięciu przeszkody sygnalizujesz powrót prawym kierunkowskazem, sprawdzasz prawe lusterko i wracasz na swój pas tak, żeby nie zajeżdżać drogi i nie jechać dalej po pasie przeciwnym dłużej, niż to konieczne.
Auto sygnalizujące skręt w lewo
Ta sama zasada z art. 23 ust. 1 pkt 2 mówi też, że omijanie pojazdu sygnalizującego zamiar skręcenia w lewo może odbywać się tylko z jego prawej strony. Jeśli auto przed Tobą stoi z lewym kierunkowskazem i czeka na lukę w ruchu z przeciwka, nie objeżdżasz go z lewej. Albo czekasz za nim, albo, gdy jest miejsce, przejeżdżasz z prawej strony, pilnując pieszych i rowerzystów przy krawędzi.
Sytuacje, w których omijać nie wolno
- Auto stojące przed przejściem dla pieszych. Art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy zabrania omijania pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu. To druga pozycja w tabeli nr 9 rozporządzenia, czyli na liście zachowań, za które egzaminator może przerwać egzamin. Gdy auto na sąsiednim pasie albo przed Tobą staje przed przejściem, zakładasz, że przepuszcza pieszego, i także się zatrzymujesz.
- Auto czekające przed przejazdem kolejowym. Art. 28 ust. 3 pkt 4 zabrania omijania pojazdu oczekującego na otwarcie ruchu przez przejazd, jeżeli wymagałoby to wjechania na część jezdni dla przeciwnego kierunku ruchu.
- Linia podwójna ciągła. Niezastosowanie się do znaku "linia podwójna ciągła" jest w tabeli nr 9. Jeśli objechanie przeszkody wymagałoby przejechania przez taką linię, nie robisz tego na egzaminie, tylko czekasz albo prosisz egzaminatora o dalsze polecenia.
Najczęstsze błędy przy omijaniu
- Za późne zauważenie przeszkody i gwałtowne hamowanie albo ostre odbicie kierownicą tuż za stojącym autem.
- Brak kierunkowskazu przy odbiciu w lewo albo przy powrocie na pas, a także zostawienie włączonego kierunkowskazu po manewrze.
- Rozpoczęcie omijania, gdy z przeciwka nadjeżdża pojazd, co zmusza jego kierowcę do hamowania.
- Zbyt mały odstęp od stojącego auta i brak reakcji na otwierające się drzwi albo pieszego wychodzącego zza pojazdu.
- Pomylenie omijania z wyprzedzaniem i objeżdżanie wolno jadącego auta w miejscu, gdzie wyprzedzać nie wolno.
Jak się przygotować
Poproś instruktora, żeby na jazdach celowo wybierał wąskie osiedlowe uliczki z autami zaparkowanymi przy krawędzi i ulice z ruchem dostawczym w okolicy WORD, w którym zdajesz. Ćwicz pełną sekwencję: ocena sytuacji, ewentualne zatrzymanie, lusterka, kierunkowskaz, odstęp i powrót. Zasady omijania, pierwszeństwa przy przejściu dla pieszych i różnicę między omijaniem a wyprzedzaniem znajdziesz też w pytaniach egzaminu teoretycznego, więc warto je powtórzyć w testach na prawo jazdy kat. B.
Co to oznacza dla Ciebie
Omijanie pojawi się na Twoim egzaminie, jeśli trasa da ku temu okazję, a w mieście jest to bardzo prawdopodobne. Patrz daleko przed siebie, przepuszczaj pojazdy z przeciwka, sygnalizuj odbicie i powrót kierunkowskazem i trzymaj bezpieczny odstęp. Nigdy nie objeżdżaj auta, które zatrzymało się przed przejściem dla pieszych, bo to może zakończyć egzamin od razu. Dwa błędy w samym zadaniu omijania dają wynik negatywny, więc lepiej poczekać kilka sekund dłużej niż ryzykować ciasny przejazd.