W okresie próbnym po przekroczeniu 12 punktów karnych obowiązuje praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym (tzw. płyta poślizgowa w ODTJ). Większość kierowców pamięta termin z art. 91 ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami: 12 miesięcy od dnia naruszenia, które spowodowało przekroczenie progu. Mało kto zna art. 91 ust. 7: gdy prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie tego naruszenia zapadnie dopiero po upływie 9 miesięcy od jego popełnienia, na ukończenie szkolenia zostają tylko 3 miesiące od uprawomocnienia.
Dwa terminy, nie jeden
Art. 91 ust. 6 mówi wprost: kierujący, który w okresie próbnym przekroczył 12 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, jest obowiązany ukończyć praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym przed upływem 12 miesięcy od dnia popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie 12 punktów.
Art. 91 ust. 7 dodaje wyjątek czasowy. Jeżeli prawomocne rozstrzygnięcie dotyczące tego naruszenia zapadło po upływie 9 miesięcy od dnia jego popełnienia, szkolenie należy ukończyć przed upływem 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się tego rozstrzygnięcia.
To nie jest przedłużenie 12 miesięcy. To osobny, krótszy zegar, który startuje od daty uprawomocnienia, a nie od dnia jazdy. Przy mandacie przyjętym od ręki zwykle nie wchodzi w grę. Przy odmowie mandatu, skierowaniu do sądu albo długim postępowaniu - jak najbardziej.
Jak to wygląda na przykładzie
Załóżmy, że 10 października 2026 r. łapiesz mandat punktowy, który powoduje przekroczenie 12 punktów w okresie próbnym.
- Wariant A (szybkie uprawomocnienie): przyjmujesz mandat tego samego dnia. Liczy się art. 91 ust. 6 - masz czas do 10 października 2027 r. na ukończenie ODTJ.
- Wariant B (późny wyrok): odmawiasz mandatu, sprawa toczy się miesiącami, a prawomocne rozstrzygnięcie zapada np. 20 sierpnia 2027 r. (więcej niż 9 miesięcy od 10.10.2026). Wchodzi art. 91 ust. 7 - szkolenie musisz skończyć do 20 listopada 2027 r., czyli w 3 miesiące od uprawomocnienia, a nie rok od mandatu.
Kluczowe jest rozróżnienie: dzień naruszenia vs dzień uprawomocnienia rozstrzygnięcia. Punkty w CEPiK pojawiają się z dniem uprawomocnienia (art. 98 ust. 1), ale ust. 6 liczy 12 miesięcy od dnia popełnienia czynu. Ust. 7 przestawia zegar dopiero wtedy, gdy prawomocność przychodzi późno.
Co się dzieje po przekroczeniu 12 punktów
Administrator CEPiK przekazuje staroście informację o przekroczeniu 12 punktów stwierdzonym prawomocnym rozstrzygnięciem (art. 91 ust. 8). Starosta niezwłocznie przesyła kierowcy informację o obowiązku ukończenia szkolenia (ust. 10). Tę samą informację przekazuje się do aplikacji mObywatel (ust. 9).
Sam list od starosty nie tworzy nowego terminu ustawowego. Termin wynika z ustawy: albo 12 miesięcy od naruszenia (ust. 6), albo 3 miesiące od uprawomocnienia (ust. 7). Pismo ma Cię ostrzec, nie dać Ci rok od daty pieczątki.
Czym jest to szkolenie i ile kosztuje
Praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym prowadzi odpłatnie ośrodek doskonalenia techniki jazdy (art. 94). Opłata nie może przekroczyć 500 zł. Zajęcia to godzina ćwiczeń praktycznych: uświadomienie zagrożeń wynikających z nadmiernej i niedostosowanej prędkości oraz kształtowanie postawy defensywnej.
Kierownik ODTJ wydaje zaświadczenie o ukończeniu i wprowadza dane do CEPiK. Bez tego wpisu starosta nadal widzi niespełniony obowiązek.
Co grozi, gdy nie zdążysz
Art. 102 ust. 1 pkt 1a: starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, jeśli nie ukończysz szkolenia w terminie z art. 91 ust. 6 lub 7. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (art. 102 ust. 1cb).
Zwrot dokumentu następuje po ustaniu przyczyny, czyli po ukończeniu szkolenia i dopełnieniu formalności. Jeśli od zatrzymania minie ponad rok, warunkiem zwrotu jest pozytywne kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 102 ust. 2).
Jazda mimo takiej decyzji o zatrzymaniu to już ścieżka z art. 103 ust. 1 pkt 5 - cofnięcie uprawnień na 5 lat. Tu nie ma miejsca na kalkulację, że jeszcze zdążę, bo od mandatu nie minął rok, gdy w Twojej sprawie zadziałał ust. 7.
Co sprawdzić od razu, gdy masz ponad 12 punktów
- Datę naruszenia, które przebiło 12 punktów.
- Datę uprawomocnienia rozstrzygnięcia (mandat, wyrok, orzeczenie).
- Czy od naruszenia do uprawomocnienia minęło więcej niż 9 miesięcy.
- Jeśli tak - policz 3 miesiące od uprawomocnienia i zarezerwuj termin w ODTJ z zapasem.
- Jeśli nie - nadal obowiązuje 12 miesięcy od dnia naruszenia; nie czekaj na ostatni tydzień.
Przed jazdą po mieście warto też odświeżyć teorię i typowe pułapki egzaminacyjne - bezpłatne testy na prawo jazdy na jazda.io pomagają utrwalić znaki, pierwszeństwo i limity, zanim punkty w ogóle wejdą do gry.
Sekcja komentarzy (0)