Surowe kary za przekroczenie prędkości
Od 3 marca 2026 roku kierowcy muszą liczyć się z znaczącym zaostrzeniem przepisów dotyczących przekroczenia prędkości. Obligatoryjne zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące będzie grozić za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h nie tylko w terenie zabudowanym, ale również na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych poza obszarem zabudowanym. Kierowca zatrzymany na drodze krajowej poza miastem, który przekroczy prędkość o 50 km/h lub więcej, automatycznie straci prawo jazdy na 3 miesiące. Oprócz tego otrzyma mandat finansowy do 5000 zł oraz punkty karne. Po upływie trzech miesięcy będzie musiał ponownie odebrać prawo jazdy w odpowiednim urzędzie. Dla kierowców zawodowych może to oznaczać również poważne problemy z wykonywaniem pracy.
Czym są drogi jednojezdniowe dwukierunkowe?
To typowe drogi krajowe i wojewódzkie, na których ruch w obu kierunkach odbywa się na tej samej jezdni, bez fizycznej separacji. Są to najczęściej:
Dwupasmowe drogi krajowe (np. DK7, DK8, DK19)
Drogi wojewódzkie łączące mniejsze miejscowości
Trasy przebiegające przez tereny wiejskie i leśne
To właśnie na takich drogach dochodzi do największej liczby czołowych zderzeń, często ze skutkiem śmiertelnym.
Dlaczego ta zmiana?
Według danych policji, drogi jednojezdniowe dwukierunkowe należą do najbardziej niebezpiecznych w Polsce. Nadmierna prędkość w połączeniu z brakiem fizycznej bariery między pojazdami jadącymi z przeciwnych kierunków tworzy śmiertelne zagrożenie. Nowe przepisy mają zwiększyć świadomość kierowców o zagrożeniach, wymusić przestrzeganie ograniczeń prędkości oraz ograniczyć liczbę tragicznych wypadków na polskich drogach.
Co pozostaje bez zmian?
Co ważne, autostrady i drogi ekspresowe z fizycznie rozdzielonymi kierunkami ruchu (separatorem, barierą betonową lub metalową, pasem zieleni) pozostają poza zakresem nowych regulacji – tam nadal obowiązują dotychczasowe zasady. Oznacza to, że na autostradach i drogach ekspresowych z separatorem przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h nie skutkuje automatycznym zatrzymaniem prawa jazdy na 3 miesiące (chyba że w obszarze zabudowanym). Decydujący jest fizyczny rozdział jezdni, który znacząco zmniejsza ryzyko czołowego zderzenia.
Prawo jazdy od 17. roku życia
Nowelizacja ustawy wprowadza przełomową zmianę – możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii B już od ukończenia 17 lat (dotychczas wymagane było ukończenie 18 lat). To rozwiązanie, które od lat funkcjonuje w krajach takich jak Niemcy czy Austria ma na celu stopniowe i bezpieczniejsze wprowadzanie młodych ludzi do samodzielnego prowadzenia pojazdów. Prawo jazdy od 17 lat to opcja szczególnie atrakcyjna dla młodzieży z terenów wiejskich, gdzie komunikacja publiczna jest ograniczona, oraz dla osób dojeżdżających do szkół w innych miejscowościach.
Obowiązek jazdy z mentorem
Kluczowym elementem systemu prawa jazdy od 17 lat jest instytucja mentora – doświadczonego kierowcy, który towarzyszy młodej osobie przez początkowy okres prowadzenia pojazdów. Rozwiązanie to ma zapewnić, że młody człowiek nie będzie od razu „rzucony na głęboką wodę", ale będzie mógł stopniowo budować doświadczenie pod okiem osoby z większą praktyką drogową.
Jak długo trwa obowiązek jazdy z mentorem?
Młody kierowca musi jeździć z mentorem przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy lub do ukończenia 18. roku życia – w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. Przykładowo: osoba, która zdała egzamin w wieku 17 lat i 3 miesięcy, będzie musiała jeździć z mentorem przez 6 miesięcy, a następnie może jeździć samodzielnie do ukończenia 18 lat. Jazda bez wymaganego mentora w okresie, gdy jest on obowiązkowy, stanowi poważne wykroczenie i może skutkować mandatem finansowym, punktami karnymi, a w skrajnych przypadkach – cofnięciem prawa jazdy.
Kim jest mentor?
Pasażer mentor to osoba, która spełnia następujące warunki:
Ma co najmniej 25 lat
Posiada prawo jazdy kategorii B od minimum 5 lat
Nie musi być rodzicem ani opiekunem prawnym młodego kierowcy
Mentorem może być zatem rodzic, starsze rodzeństwo, wujek, ciocia, znajomy rodziny, instruktor nauki jazdy lub dowolna inna osoba spełniająca wymogi. Ważne jest, że mentor musi fizycznie przebywać w pojeździe podczas jazdy i aktywnie monitorować sposób prowadzenia przez młodego kierowcę, udzielać rad i w razie potrzeby interweniować.
Zalety systemu mentorskiego
System jazdy z mentorem przynosi wiele korzyści zarówno dla młodych kierowców, jak i bezpieczeństwa na drogach. Młody człowiek stopniowo buduje doświadczenie i nie jest od razu sam w trudnych lub stresujących sytuacjach drogowych. Obecność doświadczonej osoby dodaje pewności siebie i pozwala na naukę przez obserwację – mentor może na bieżąco wskazywać błędy, uczyć dobrych nawyków i dzielić się swoją wiedzą. Co najważniejsze, statystyki z innych krajów europejskich, które wprowadziły podobne rozwiązania, pokazują, że taki system znacząco zmniejsza liczbę wypadków z udziałem młodych kierowców i przyczynia się do poprawy bezpieczeństwa na drogach.
Sekcja komentarzy (4)