Motocykl na torowisku tramwajowym to codzienność w Warszawie, Krakowie, Poznaniu czy Wrocławiu, ale dla świeżego posiadacza A2 albo kursanta kategorii A to jedno z trudniejszych miejsc w mieście. Prawo o ruchu drogowym pozwala jechać po części jezdni, po której jeżdżą tramwaje, pod warunkiem że ustąpisz miejsca nadjeżdżającemu pojazdowi szynowemu. Do tego dochodzą zasady wyprzedzania tramwaju, zachowanie przy przystanku bez wysepki i pierwszeństwo na skrzyżowaniu. Jesienią sprawę komplikują mokre szyny i liście, które zmieniają przyczepność opony w ułamku sekundy.
Czy motocyklem wolno jechać po torowisku
Tak, jeżeli tory leżą w jezdni, a znaki lub oznakowanie nie mówią inaczej. Art. 16 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1251) nakłada jednak na Ciebie konkretny obowiązek: kierujący pojazdem znajdującym się na części jezdni, po której jeżdżą pojazdy szynowe, musi ustąpić miejsca nadjeżdżającemu pojazdowi szynowemu. W praktyce oznacza to, że gdy w lusterku widzisz tramwaj, zjeżdżasz z torów na wolny pas, gdy tylko możesz to zrobić bezpiecznie i z kierunkowskazem.
Zmiana pasa przy tramwaju za plecami
Zjazd z torowiska to zwykła zmiana pasa ruchu, więc obowiązuje art. 22: szczególna ostrożność, ustąpienie pierwszeństwa jadącym pasem, na który wjeżdżasz, i wcześniejsze włączenie kierunkowskazu. Nie odbijaj gwałtownie tuż przed tramwajem i nie przecinaj szyn pod ostrym kątem. Lepiej chwilę poczekać na lukę na prawym pasie, niż ryzykować uślizg na szynie albo zajechanie drogi samochodowi.
Wyprzedzanie tramwaju: zasada prawej strony
Art. 24 ust. 4 mówi, że pojazd szynowy może być wyprzedzany tylko z prawej strony. Są dwa wyjątki: gdy położenie torów uniemożliwia wyprzedzanie z prawej albo gdy jedziesz jezdnią jednokierunkową. Wyprzedzanie tramwaju z lewej strony na zwykłej ulicy dwukierunkowej oznacza zwykle wjazd na pas dla przeciwnego kierunku, a to dla motocyklisty jest szczególnie groźne, bo kierowcy z przeciwka mogą Cię zobaczyć dopiero zza tramwaju.
Pamiętaj też o drugiej stronie tej zasady. Art. 24 ust. 2 wymaga, żeby przy wyprzedzaniu motocykla zachować odstęp co najmniej 1 m. Ten przepis dotyczy także motorniczego, który wyprzedza Cię na torowisku biegnącym obok pasa. Nie licz jednak, że tramwaj ominie Cię szerzej: on nie zmieni toru jazdy, więc to Ty pilnujesz, żeby nie jechać przy samej szynie.
Skrzyżowanie: tramwaj ma pierwszeństwo
Zasada prawej ręki z art. 25 ust. 1 nie działa wobec tramwaju. Art. 25 ust. 2 stanowi, że pojazd szynowy ma pierwszeństwo w stosunku do innych pojazdów bez względu na to, z której strony nadjeżdża. Inną kolejność może wyznaczyć sygnalizacja świetlna, znaki albo osoba kierująca ruchem. Na skrzyżowaniu równorzędnym z torami przepuszczasz więc tramwaj zarówno z prawej, jak i z lewej strony. Skręcając w lewo z torowiska, obserwuj też tramwaj z naprzeciwka, bo on również ma przed Tobą pierwszeństwo. Pamiętaj, że art. 49 ust. 1 pkt 1 zabrania zatrzymania pojazdu na przejeździe tramwajowym, więc nie traktuj torów jako miejsca na krótki postój.
Przystanek tramwajowy bez wysepki
To miejsce, w którym motocyklista łatwo popełnia błąd, bo ma wąski pojazd i kusi go przejazd obok tramwaju. Art. 26 ust. 6 nakazuje szczególną ostrożność przy przejeżdżaniu obok oznaczonego przystanku tramwajowego. Jeżeli przystanek nie ma wysepki dla pasażerów, a tramwaj na niego wjeżdża albo na nim stoi, musisz zatrzymać pojazd w takim miejscu i na taki czas, aby piesi mogli swobodnie dojść do tramwaju albo z niego zejść na chodnik.
- Zatrzymaj się za tylnymi drzwiami tramwaju, a nie obok nich.
- Ruszaj dopiero wtedy, gdy piesi zejdą z jezdni, nawet jeśli tramwaj jeszcze stoi.
- Nie przeciskaj się między tramwajem a krawężnikiem. Ktoś może wybiec z drzwi wprost przed Twoje koło.
Przejazd przez tory i mokre szyny
Przy przejeżdżaniu przez tory tramwajowe art. 28 ust. 6 każe stosować odpowiednio zasady z przejazdów kolejowych: szczególną ostrożność, upewnienie się, że nie nadjeżdża pojazd szynowy, i zakaz wjazdu, jeśli za torami nie ma miejsca na kontynuowanie jazdy. Na torowisku nie wolno Ci utknąć w korku.
Technika na jesień
- Przecinaj szyny pod kątem jak najbliższym prostemu. Jazda wzdłuż szyny grozi wpadnięciem koła w rowek.
- Na szynie nie hamuj, nie przyspieszaj gwałtownie i nie składaj motocykla w zakręt. Zrób to przed torami albo za nimi.
- Mokra szyna, liście i kostka między torami mają dużo gorszą przyczepność niż asfalt. Zwolnij, zanim wjedziesz na torowisko.
- Nie ustawiaj się na czerwonym świetle na samej szynie. Przy ruszaniu tylne koło może się na niej uślizgnąć.
Torowisko na kursie i egzaminie
Jeśli robisz kurs kategorii A, A2 albo A1 w mieście z tramwajami, egzaminator może poprowadzić trasę przez ulice z torowiskiem. Ocenie podlega wtedy to samo, co w codziennej jeździe: ustąpienie tramwajowi, prawidłowe wyprzedzanie, zatrzymanie przy przystanku bez wysepki i bezpieczna zmiana pasa. Warto poprosić instruktora, żeby kilka jazd w ruchu miejskim zaplanował właśnie na takich ulicach.
Co to oznacza dla Ciebie
Na torowisku jesteś gościem. Gdy nadjeżdża tramwaj, ustępujesz mu miejsca i bezpiecznie zjeżdżasz z torów. Tramwaj wyprzedzasz z prawej strony, a z lewej tylko na jezdni jednokierunkowej albo gdy tory leżą tak, że z prawej się nie da. Na skrzyżowaniu bez znaków przepuszczasz go z każdej strony, a przy przystanku bez wysepki stoisz, dopóki piesi nie przejdą. Szyny przecinasz pod kątem zbliżonym do prostego i bez hamowania na metalu. Pytania o tramwaj, przystanki i pierwszeństwo przećwiczysz w testach na kategorię A w Jazda.io.