Motocykl elektryczny nie ma pojemności skokowej, więc o kategorii prawa jazdy decyduje moc silnika w kilowatach i stosunek mocy do masy własnej. Elektryczny motorower do 4 kW, który konstrukcyjnie jedzie najwyżej 45 km/h, prowadzisz z kategorią AM. Motocykl do 11 kW i 0,1 kW/kg wymaga A1 albo prawa jazdy B posiadanego od co najmniej 3 lat. Do 35 kW i 0,2 kW/kg potrzebujesz A2, a mocniejszy elektryk to już pełna kategoria A.
Dlaczego przy elektryku nie patrzysz na cm3
Ustawa o kierujących pojazdami opisuje kategorie motocyklowe trzema parametrami: pojemnością silnika, mocą i stosunkiem mocy do masy własnej. Pojemność ma sens tylko przy silniku spalinowym. Przy A1 przepis wymienia limit 125 cm3, ale obok niego stoją jeszcze 11 kW i 0,1 kW/kg. W elektryku nie ma czego mierzyć w centymetrach sześciennych, więc zostają dwa pozostałe warunki i oba muszą być spełnione jednocześnie. Przy A2 pojemności w przepisie w ogóle nie ma: liczy się wyłącznie moc i stosunek mocy do masy, tak samo dla motocykla spalinowego i elektrycznego.
Prawo o ruchu drogowym definiuje motocykl przez kategorie homologacyjne z unijnego rozporządzenia nr 168/2013. Zwykły dwukołowy motocykl to kategoria L3e. Motorower ma osobną definicję: to pojazd dwu- lub trójkołowy z silnikiem spalinowym do 50 cm3 albo z silnikiem elektrycznym o mocy nie większej niż 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość do 45 km/h. Elektryczny skuter, który jedzie szybciej albo ma mocniejszy silnik, przestaje być motorowerem, więc sama kategoria AM już nie wystarczy.
Kategorie po kolei: AM, A1, A2 i A dla elektryka
AM: elektryczny motorower do 4 kW
Kategoria AM uprawnia do kierowania motorowerem i czterokołowcem lekkim. Elektryczny skuter albo mały motocykl mieści się w AM, gdy ma silnik o mocy do 4 kW i konstrukcyjnie nie przekracza 45 km/h. Wystarczy, że jeden z tych parametrów jest wyższy, a pojazd nie jest już motorowerem. Minimalny wiek dla AM to 14 lat.
A1: do 11 kW i 0,1 kW/kg
A1 obejmuje motocykle o mocy do 11 kW, w których stosunek mocy do masy własnej nie przekracza 0,1 kW/kg, a także motocykle trójkołowe do 15 kW. W przypadku elektryka limit 125 cm3 nie ma zastosowania, bo silnik nie ma pojemności. Kategorię A1 możesz zdobyć od 16 lat i obejmuje ona również pojazdy z kategorii AM.
A2: do 35 kW i 0,2 kW/kg
A2 to motocykl o mocy do 35 kW i stosunku mocy do masy do 0,2 kW/kg. Ustawa dodaje jeszcze jeden warunek: taki motocykl nie może powstać w wyniku zmian w pojeździe, którego moc przekracza dwukrotność mocy tego motocykla. Przy 35 kW oznacza to, że pojazd bazowy nie mógł mieć więcej niż 70 kW. Minimalny wiek dla A2 to 18 lat.
A: bez limitu mocy
Kategoria A uprawnia do kierowania każdym motocyklem, więc moc elektryka przestaje mieć znaczenie. Minimalny wiek to 24 lata albo 20 lat, jeśli co najmniej od 2 lat masz prawo jazdy kategorii A2.
Elektryk na prawo jazdy kategorii B
Na terytorium Polski prawo jazdy kategorii B uprawnia do kierowania motocyklem o pojemności do 125 cm3, mocy do 11 kW i stosunku mocy do masy do 0,1 kW/kg, jeśli masz B od co najmniej 3 lat. To ten sam zestaw limitów co w A1, więc przy elektryku sprawdzasz te same dwa warunki: 11 kW i 0,1 kW/kg. Ustawa wprost zastrzega, że to uprawnienie działa w Polsce. Za granicą nie zakładaj, że elektryk prowadzony na podstawie samego B będzie traktowany tak samo.
Kategoria B obejmuje też pojazdy z kategorii AM. Elektryczny motorower do 4 kW i 45 km/h poprowadzisz więc z prawem jazdy B od pierwszego dnia, bez czekania 3 lat.
Jak policzyć stosunek mocy do masy
Stosunek mocy do masy własnej liczysz, dzieląc moc w kilowatach przez masę własną w kilogramach. Po odwróceniu wzoru łatwo sprawdzić minimalną masę: motocykl z silnikiem 11 kW mieści się w A1 tylko wtedy, gdy waży co najmniej 110 kg, bo 11 kW podzielone przez 0,1 kW/kg daje 110 kg. W A2 motocykl o mocy 35 kW musi ważyć co najmniej 175 kg. Lżejszy elektryk o tej samej mocy wypada z kategorii, nawet jeśli sama moc mieści się w limicie.
Przykład: elektryk o mocy 10 kW i masie własnej 90 kg ma stosunek około 0,11 kW/kg. Moc jest poniżej 11 kW, ale stosunek przekracza 0,1 kW/kg, więc ani A1, ani B od 3 lat nie wystarczą. Do takiego motocykla potrzebujesz co najmniej A2.
Co sprawdzić przed zakupem elektryka
- Moc w kW podaną w dokumentach pojazdu, a nie tylko w reklamie czy opisie ogłoszenia.
- Masę własną, żeby samodzielnie policzyć stosunek mocy do masy.
- Czy to motorower, czy motocykl. Od tego zależy, czy w ogóle wchodzi w grę kategoria AM.
- Historię mocy przy A2: motocykl nie może powstać przez ograniczenie pojazdu ponad dwa razy mocniejszego.
- Plany wyjazdów, jeśli jeździsz na podstawie kategorii B. Uprawnienie do motocykla z B dotyczy terytorium Polski.
Co to oznacza dla Ciebie
Przy elektryku nie pytaj o pojemność, tylko patrz na dwie liczby: kilowaty i kilogramy. Do 4 kW i 45 km/h wystarczy AM albo B. Do 11 kW i 0,1 kW/kg potrzebujesz A1 albo B od 3 lat. Do 35 kW i 0,2 kW/kg obowiązuje A2, a powyżej tych wartości kategoria A. Jeśli wybierasz kurs, zacznij od teorii i przećwicz pytania w testach na kategorię A w Jazda.io.