Kurs kat. D w szkole jazdy: autobus, 60 h jazd albo 40 h po kat. C

6 min czytania

Kurs kat. D w szkole jazdy: autobus, 60 h jazd albo 40 h po kat. C

Kurs kat. D w szkole jazdy: autobus od 24 lat lub wcześniej z kwalifikacją, 20 h teorii i 60 h jazd, 40 h po kat. C. PKK, badania i egzamin w WORD.

Myślisz o pracy kierowcy autobusu w komunikacji miejskiej albo w przewozach turystycznych? Potrzebujesz prawa jazdy kategorii D. Rozporządzenie o szkoleniu wymaga w szkole jazdy co najmniej 20 godzin teorii i 60 godzin jazd, ale jeśli masz już kategorię C1 lub C, minimum jazd spada do 40 godzin. Poniżej wyjaśniamy, czym kierujesz z D, od jakiego wieku możesz zacząć, jak liczyć godziny po B, po C i po D1 oraz o co zapytać OSK przed zapisem.

Czym kierujesz z kategorią D

Według gov.pl prawo jazdy kategorii D uprawnia do kierowania:

  • autobusem, bez limitu liczby miejsc i długości, który obowiązuje w kategorii D1,
  • autobusem z przyczepą lekką, czyli o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg,
  • na terytorium Polski także ciągnikiem rolniczym i pojazdem wolnobieżnym, również z przyczepą lekką,
  • pojazdami kategorii AM.

Różnica w stosunku do D1 jest prosta. D1 to minibus do 17 osób łącznie z kierowcą i do 8 metrów długości. Przegubowiec, autobus miejski na 12 metrów czy autokar wymagają już pełnej kategorii D. Do cięższej przyczepy za autobusem potrzebujesz z kolei D+E.

Najpierw kategoria B i badania

Ustawa o kierujących pojazdami wymaga, żeby osoba ubiegająca się o kategorię D spełniła wymagania szkolenia i egzaminu na kategorię B. W praktyce zapisujesz się więc do OSK z gotowym prawem jazdy B. Przy kategorii D ta sama ustawa wymaga też dwóch orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego. Kolejność przed pierwszym dniem w szkole wygląda tak:

  1. badanie lekarskie u uprawnionego lekarza,
  2. badanie psychologiczne w uprawnionej pracowni,
  3. wniosek o profil kandydata na kierowcę (PKK) w wydziale komunikacji z kopią dotychczasowego prawa jazdy,
  4. zapis do OSK z numerem PKK.

Wiek: 24 lata albo mniej z kwalifikacją

Podstawowy minimalny wiek dla kategorii D to 24 lata. Gov.pl podaje niższe progi dla osób z kwalifikacją wstępną, czyli osobnym szkoleniem dla kierowców zawodowych:

  • 21 lat, jeśli masz odpowiednią kwalifikację wstępną,
  • 20 lat od 3 września 2026 r., jeśli przewozy wykonujesz na terytorium Polski i masz kwalifikację wstępną,
  • 18 lat od 3 września 2026 r., jeśli jeździsz na liniach regularnych w Polsce o trasie do 50 km i masz kwalifikację wstępną.

Kurs i egzamin możesz zacząć najwcześniej 3 miesiące przed ukończeniem wymaganego wieku. Kwalifikacja wstępna nie zastępuje kursu na prawo jazdy i go nie skraca. Jeśli masz mniej niż 24 lata, zapytaj w OSK, czy prowadzi oba szkolenia i w jakiej kolejności je ułożyć.

Ile godzin trwa kurs D w OSK

Minimum ustala § 9 rozporządzenia w sprawie szkolenia. Dokładną liczbę godzin instruktor ustala z Tobą indywidualnie, ale nie może zejść poniżej:

  • 20 godzin teorii, godzina wykładu trwa 45 minut,
  • 60 godzin jazd, godzina jazdy trwa 60 minut, w tym co najmniej 20 godzin poza obszarem zabudowanym, także na drogach z dopuszczalną prędkością powyżej 70 km/h, i jedne zajęcia na odcinku co najmniej 50 km.

Po B, po C i po D1: jak liczyć godziny

Twoja dotychczasowa kategoria zmienia minimum, więc warto policzyć je przed zapisem:

  • Masz tylko B: pełne minimum, czyli 20 godzin teorii i 60 godzin jazd.
  • Masz C1 lub C albo zdany egzamin państwowy na jedną z nich: jazdy na D są krótsze o 20 godzin, czyli minimum to 40 godzin. Tak samo jest, gdy równolegle szkolisz się na C1 lub C w tym samym ośrodku.
  • Masz D1 albo zdany egzamin na D1: nie musisz przechodzić teorii w OSK. Minimum jazd na D przepisy wiążą natomiast z kategorią C1 lub C, nie z D1, więc zapytaj szkołę, jak ułoży Twoje 60 godzin.
  • Robisz równolegle D i D+E: jazdy na D są krótsze o 20 godzin.

Równolegle znaczy w tym samym czasie i w tym samym ośrodku, a skrót działa tylko wtedy, gdy oba kursy skończysz przed pierwszym egzaminem państwowym. Gdy zaczynasz naraz szkolenie na kilka kategorii z grupy C1, C, D1 i D, teoria dla każdej z nich jest krótsza o 5 godzin.

Jazdy zaczynasz po zakończeniu teorii. Przez pierwsze 8 godzin praktyki jeździsz najwyżej 2 godziny dziennie, potem do 3 godzin, a po połowie jazd nawet do 4 godzin dziennie. W autobusie podczas Twojej jazdy może siedzieć do sześciu innych kursantów, więc zapytaj, jak szkoła układa grafik.

Czego uczysz się na placu i w ruchu

Przygotowanie do jazdy przy autobusie obejmuje nie tylko płyny, światła i hamulce, ale też nadwozie, drzwi, wyjścia awaryjne i wymagane wyposażenie. Na placu ćwiczysz jazdę pasem ruchu do przodu i do tyłu, parkowanie skośne, prostopadłe i równoległe oraz ruszanie na wzniesieniu. W ruchu drogowym dochodzą skrzyżowania, przejazd obok przystanków tramwajowych i autobusowych, wyprzedzanie, omijanie i cofanie. Najwięcej pracy zwykle wymaga wyczucie długości autobusu, tor jazdy na zakrętach i płynne hamowanie, bo za plecami masz pasażerów.

Egzamin w WORD

Po kursie i egzaminie wewnętrznym szkoła aktualizuje Twój PKK, a Ty zapisujesz się w WORD najpierw na teorię, potem na praktykę. Jeśli masz D1, WORD uznaje Twój egzamin teoretyczny za zdany. Część praktyczna zaczyna się na placu: przygotowanie do jazdy, jazda pasem ruchu i jeden z czterech zestawów manewrów losowanych przez system. Każdy zestaw łączy dwa zadania z czterech: parkowanie skośne, prostopadłe, równoległe i ruszanie na wzniesieniu. Jazda w ruchu drogowym trwa co najmniej 45 minut. Opłaty za egzamin różnią się między województwami, więc kwotę sprawdź w cenniku swojego WORD.

Co to oznacza dla Ciebie

  • Policz godziny według swojej kategorii: z samym B minimum to 60 godzin jazd, z C1 lub C 40 godzin.
  • Zacznij od badań: lekarskie i psychologiczne, potem wniosek o PKK.
  • Ustal ścieżkę wieku: przed 24. urodzinami potrzebujesz kwalifikacji wstępnej, a próg 18 lub 20 lat zależy od rodzaju przewozów.
  • Zapytaj o flotę: jakim autobusem jeździ się na kursie i czy egzamin wewnętrzny odbywa się na tym samym pojeździe.
  • Sprawdź, jak szkoła rozłoży 20 godzin poza miastem i zajęcia na trasie 50 km.
  • Porównaj ośrodki w okolicy: nie każda OSK szkoli na D, więc oferty znajdziesz w wyszukiwarce szkół jazdy Jazda.io.

Źródła