Autobus z przystanku: trzeba go wpuścić, ale on nie może wymuszać

6 min czytania

Autobus z przystanku: trzeba go wpuścić, ale on nie może wymuszać

Musisz wpuścić autobus z przystanku, ale jego kierowca nie może wymuszać. W Zielonej Górze dostał 500 zł i 8 punktów karnych. Wyjaśniamy art. 18 ustawy.

Kierowca miejskiego autobusu w Zielonej Górze dostał 500 zł mandatu i 8 punktów karnych za to, że wyjeżdżając z przystanku zajechał drogę samochodowi jadącemu sąsiednim pasem. Kierujący autem, żeby uniknąć zderzenia, musiał częściowo zjechać na przeciwległy pas, po którym jechało kolejne auto. Policja przypomniała przy tej okazji zasadę, którą wielu kierowców zna tylko w połowie: w mieście trzeba wpuścić autobus ruszający z przystanku, ale kierowca autobusu nie ma prawa wymuszać sobie miejsca na jezdni.

Co się stało w Zielonej Górze

Do zdarzenia doszło na ul. Dąbrówki, przy przystanku obok centrum handlowego. Autobus komunikacji miejskiej ruszał z przystanku w chwili, gdy sąsiednim pasem jechał samochód osobowy. Kierowca autobusu wjechał na ten pas, choć był on zajęty. Do kolizji nie doszło tylko dlatego, że kierujący autem odbił w lewo i częściowo zjechał na pas ruchu w przeciwnym kierunku.

Całą sytuację nagrał jeden z kierowców i przekazał film zielonogórskiej policji. Funkcjonariusze przeanalizowali nagranie i uznali, że kierowca autobusu spowodował zagrożenie w ruchu drogowym. Skończyło się mandatem karnym w wysokości 500 zł i 8 punktami karnymi. O sprawie poinformowała podinspektor Małgorzata Stanisławska, rzeczniczka prasowa Komendy Miejskiej Policji w Zielonej Górze, a opisały ją m.in. brd24.pl, Radio Zielona Góra i portal newslubuski.pl.

Ten przypadek dobrze pokazuje, że nagranie z kamery samochodowej może być podstawą do ukarania kierowcy, nawet jeśli policjantów nie było na miejscu i nikt nie został poszkodowany.

Co mówi art. 18 Prawa o ruchu drogowym

Zasady włączania się autobusu do ruchu opisuje art. 18 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Przepis ma dwa ustępy i każdy z nich jest skierowany do innego kierowcy.

Ustęp 1: obowiązek kierowcy, który zbliża się do przystanku

Kierujący pojazdem, który zbliża się do oznaczonego przystanku autobusowego lub trolejbusowego na obszarze zabudowanym, musi zmniejszyć prędkość, a w razie potrzeby zatrzymać się. Ma to umożliwić kierowcy autobusu lub trolejbusu włączenie się do ruchu. Obowiązek powstaje jednak tylko wtedy, gdy kierowca autobusu sygnalizuje kierunkowskazem zamiar zmiany pasa ruchu albo wjechania z zatoki na jezdnię.

Warto zwrócić uwagę na trzy warunki, które muszą być spełnione razem:

  • chodzi o obszar zabudowany, czyli odcinek za znakiem D-42, a nie o drogę poza nim,
  • przystanek musi być oznaczony,
  • kierowca autobusu lub trolejbusu musi włączyć kierunkowskaz.

Jeśli któregoś z tych warunków brakuje, art. 18 ust. 1 nie nakłada na Ciebie obowiązku przepuszczenia autobusu. Nadal obowiązuje Cię jednak ogólna zasada ostrożności i to, że nie możesz doprowadzić do zderzenia, jeśli widzisz, że autobus już rusza.

Ustęp 2: obowiązek kierowcy autobusu

Drugi ustęp mówi wprost, że kierujący autobusem lub trolejbusem może wjechać na sąsiedni pas ruchu albo na jezdnię dopiero wtedy, gdy upewni się, że nie spowoduje to zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Włączony kierunkowskaz nie daje więc pierwszeństwa. To tylko sygnał zamiaru, na który inni kierowcy powinni zareagować, ale który nie zwalnia kierowcy autobusu z patrzenia w lusterka.

Zielonogórska policja ujęła to krótko: kierowcy autobusu nie wolno wjeżdżać na pas, na którym znajduje się pojazd, bo takim manewrem może spowodować zagrożenie. Dokładnie to wydarzyło się na ul. Dąbrówki.

Ułatwić to nie znaczy ustąpić pierwszeństwa

Wokół art. 18 narosło sporo nieporozumień. Część kierowców uważa, że autobus z przystanku zawsze ma pierwszeństwo i można wyjeżdżać bez oglądania się na innych. Inni sądzą odwrotnie, że skoro jadą prosto swoim pasem, to autobus musi czekać, aż zrobi się pusto. Obie wersje są błędne.

Przepis nie używa słowa pierwszeństwo. Mówi o umożliwieniu włączenia się do ruchu, czyli o zwolnieniu i w razie potrzeby zatrzymaniu się, gdy autobus sygnalizuje zamiar wyjazdu. Jednocześnie wymaga od kierowcy autobusu upewnienia się, że manewr jest bezpieczny. W praktyce oba obowiązki mają się spotkać w połowie drogi: Ty zwalniasz i zostawiasz miejsce, a kierowca autobusu rusza dopiero wtedy, gdy widzi, że to miejsce rzeczywiście dostał.

Gdy któraś strona zawiedzie, odpowiedzialność może ponieść każdy z nich. Kierowca auta, który przyspiesza, żeby zdążyć przed autobusem, narusza art. 18 ust. 1. Kierowca autobusu, który wpycha się na zajęty pas, narusza art. 18 ust. 2, a jeśli stworzy przy tym realne zagrożenie, może zostać ukarany tak jak kierowca z Zielonej Góry.

Jakie kary grożą za złamanie art. 18

Za wykroczenia przeciwko przepisom Prawa o ruchu drogowym, które nie mają osobnego przepisu karnego, odpowiada się na podstawie art. 97 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Grozi za nie grzywna do 3000 zł albo nagana. Jeśli naruszenie zasad doprowadzi do zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, policja może zakwalifikować czyn surowiej, jako spowodowanie zagrożenia. Tak oceniono zachowanie kierowcy autobusu w Zielonej Górze, który zapłacił 500 zł i dostał 8 punktów karnych.

Punkty karne trafiają do ewidencji prowadzonej przez Policję. Zasady tej ewidencji określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. 2026 poz. 724). Dla kierowcy, który zawodowo spędza za kierownicą cały dzień, każdy taki wpis ma znaczenie, bo punkty sumują się z innymi wykroczeniami.

Co to oznacza dla Ciebie

  • W obszarze zabudowanym, gdy autobus lub trolejbus na oznaczonym przystanku włącza kierunkowskaz, zwolnij i w razie potrzeby zatrzymaj się, żeby mógł wyjechać. Nie przyspieszaj, żeby zdążyć przed nim.
  • Poza obszarem zabudowanym ten obowiązek nie działa, ale nadal musisz zachować ostrożność i reagować, jeśli autobus już rusza.
  • Kierunkowskaz autobusu to sygnał zamiaru, a nie pierwszeństwo. Jeśli kierowca autobusu wjeżdża na zajęty pas i zmusza Cię do gwałtownego manewru, łamie art. 18 ust. 2.
  • Nagranie z wideorejestratora możesz przekazać policji. Sprawa z Zielonej Góry pokazuje, że na tej podstawie kierowca może dostać mandat i punkty karne.
  • Zachowanie wobec autobusu ruszającego z przystanku to typowa sytuacja z ruchu miejskiego, także na egzaminie praktycznym. Przepisy o włączaniu się do ruchu i pierwszeństwie przećwiczysz na testach na prawo jazdy w Jazda.io.

Źródła