Jeśli masz orzeczenie lekarskie z adnotacją, że możesz prowadzić pojazd silnikowy po przystosowaniu go do rodzaju schorzenia, część praktyczną egzaminu na prawo jazdy zdajesz pojazdem, który sam zapewniasz, i nie płacisz za tę część opłaty. Tak stanowi art. 56 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami. Warunek jest jeden: jazda egzaminacyjna musi się odbyć właśnie takim przystosowanym pojazdem. Poniżej wyjaśniamy, co z tego wynika w praktyce, co trzeba zgłosić w WORD przed egzaminem i czego przepisy nie przewidują.
Kogo dotyczy zwolnienie z opłaty
Ustawa o kierujących pojazdami zwalnia z opłaty za część praktyczną egzaminu państwowego osoby niepełnosprawne, które spełniają łącznie dwa warunki:
- mają orzeczenie lekarskie z adnotacją, że mogą prowadzić pojazd silnikowy po jego przystosowaniu do rodzaju schorzenia,
- jazda egzaminacyjna odbywa się pojazdem osoby niepełnosprawnej wymagającej przystosowania pojazdu, czyli pojazdem, o którym mowa w art. 54 ust. 5 pkt 1 ustawy.
WORD Warszawa opisuje to samo na stronie z opłatami: przy takim orzeczeniu nie płacisz za egzamin praktyczny, a egzamin prowadzony jest pojazdem będącym w Twojej dyspozycji. Zwolnienie dotyczy części praktycznej. Przepis nie obejmuje części teoretycznej, więc za teorię płacisz tak jak inni kandydaci, według stawki ustalonej przez sejmik Twojego województwa.
Przystosowany pojazd: co zapewniasz sam
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie egzaminowania (Dz.U. 2023 poz. 2659) wymienia wśród warunków przeprowadzenia egzaminu zapewnienie pojazdu przez osobę egzaminowaną w przypadkach z art. 54 ust. 5 ustawy. Oznacza to, że w tym trybie pojazd na egzamin zapewniasz Ty, a nie ośrodek. Przyjeżdżasz więc na egzamin autem dostosowanym do swojego schorzenia.
Ma to konsekwencje w dniu egzaminu. Zgodnie z § 15 rozporządzenia egzaminator nie przeprowadza egzaminu albo go nie kontynuuje, jeśli osoba egzaminowana nie zapewniła pojazdu w takiej sytuacji. Egzaminu nie przeprowadzi także wtedy, gdy nie spełniasz warunków wynikających z kodów i subkodów ograniczeń wpisanych w Twoim orzeczeniu lekarskim. Dlatego przed terminem warto sprawdzić, czy wyposażenie pojazdu odpowiada temu, co lekarz wpisał w orzeczeniu.
A co z kursem w szkole jazdy
Ustawa przewiduje to także na etapie szkolenia. Zgodnie z art. 24 nauka jazdy osoby niepełnosprawnej jest prowadzona pojazdem odpowiednio przystosowanym do rodzaju niepełnosprawności, który odpowiada wymaganiom dla danej kategorii i jest oznakowany tablicą "L". Ustawa przewiduje też internetową bazę informacji o takich pojazdach ze wskazaniem ośrodka szkolenia kierowców, który dany pojazd ma w dyspozycji.
Co zgłosić w WORD przed egzaminem
Paragraf 10 rozporządzenia określa, co osoba egzaminowana przekazuje ośrodkowi przed egzaminem. Poza numerem profilu kandydata na kierowcę (PKK) i dowodem uiszczenia opłaty lista obejmuje m.in.:
- informację o potrzebie przeprowadzenia egzaminu pojazdem, o którym mowa w art. 54 ust. 5 ustawy,
- wniosek, o którym mowa w art. 54 ust. 6 ustawy, jeśli chcesz, żeby w egzaminie uczestniczył dodatkowy egzaminator nadzorujący,
- informację o potrzebie udziału tłumacza języka migowego, jeśli jest Ci potrzebny.
Dokumenty możesz złożyć w ośrodku albo przesłać elektronicznie, przez rozwiązania udostępnione przez WORD lub jako dokument opatrzony podpisem kwalifikowanym, zaufanym albo osobistym. Szczegóły zapisu sprawdź bezpośrednio w swoim ośrodku. Adres i kontakt znajdziesz w wyszukiwarce WORD na jazda.io.
Dodatkowy egzaminator i nagrywanie egzaminu
Według art. 54 ust. 1 ustawy przebieg części praktycznej egzaminu na kategorię B jest rejestrowany urządzeniem zapisującym obraz i dźwięk, a nagranie przechowuje się przez 21 dni. Ust. 5 tego artykułu mówi jednak, że przepisów o rejestrowaniu nie stosuje się, jeśli egzamin odbywa się pojazdem osoby niepełnosprawnej wymagającej przystosowania pojazdu. Ten sam wyjątek obejmuje pojazd bez pedału sprzęgła, który nie jest pojazdem WORD.
W zamian ustawa daje inną gwarancję. Na Twój pisemny wniosek w egzaminie uczestniczy dodatkowo egzaminator nadzorujący, wyznaczony przez dyrektora WORD (art. 54 ust. 6). Jeśli zależy Ci na drugim egzaminatorze, złóż ten wniosek razem z pozostałymi dokumentami przed egzaminem.
Osoba głucha lub niedosłysząca na egzaminie
Osobny przepis dotyczy osób uprawnionych w rozumieniu ustawy o języku migowym i innych środkach komunikowania się. Na wniosek takiej osoby WORD zapewnia nieodpłatną pomoc tłumacza języka migowego lub systemu językowo-migowego podczas egzaminu, z wyłączeniem części teoretycznej (art. 56 ust. 7 ustawy). WORD Warszawa wskazuje wprost, że chodzi o część praktyczną. Możesz też przyjść z tłumaczem, którego zapewnisz sobie sam, a ośrodek ma mu umożliwić pomoc (art. 56 ust. 8).
W sali egzaminu teoretycznego tłumacz języka migowego może przebywać najwyżej do rozpoczęcia testu (§ 18 rozporządzenia). Sam test trwa dla osoby uprawnionej dłużej: 40 minut zamiast standardowych 25 minut (§ 19 rozporządzenia).
Czego przepisy nie mówią
- Zwolnienie z art. 56 ust. 4 nie dotyczy opłaty za część teoretyczną.
- Samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie wystarcza. Liczy się adnotacja lekarza o przystosowaniu pojazdu i jazda egzaminacyjna takim pojazdem.
- Ustawa wyznacza tylko górny limit opłat. Konkretną stawkę za egzamin ustala sejmik województwa w drodze uchwały, więc kwoty różnią się między województwami.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeśli Twoje orzeczenie lekarskie mówi o przystosowaniu pojazdu do schorzenia, przygotuj trzy rzeczy: przystosowany pojazd zgodny z kodami w orzeczeniu, informację dla WORD o egzaminie takim pojazdem oraz, jeśli chcesz, pisemny wniosek o dodatkowego egzaminatora nadzorującego. Wtedy nie płacisz za część praktyczną, a za teorię płacisz według stawki w swoim województwie. Przed zapisem zadzwoń do swojego WORD i zapytaj, w jakiej formie przyjmuje te dokumenty, żeby w dniu egzaminu nic Cię nie zaskoczyło.