Egzamin praktyczny kat. B+E odbywa się bez części teoretycznej i składa się z placu manewrowego oraz co najmniej 25 minut jazdy w ruchu drogowym. Na placu najpierw sprawdzasz auto i przyczepę, potem w czasie do 15 minut sprzęgasz przyczepę z samochodem, jedziesz pasem ruchu i cofasz po prostej i po łuku w czasie do 5 minut, a na koniec wykonujesz jeden z dwóch zestawów manewrów, który losuje system WORD. Na końcu, po powrocie na plac albo zaraz po zadaniach na placu, rozprzęgasz zespół w czasie do 10 minut. Zasady opisuje rozporządzenie w sprawie egzaminowania (Dz.U. 2023 poz. 2659) ze zmianą z 2024 r.
Kto zdaje B+E i czego nie musi robić
Prawo jazdy kat. B+E pozwala prowadzić samochód z kat. B z przyczepą, której dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 t. Minimalny wiek to 18 lat, tak samo jak przy kat. B. Żeby dostać dokument, musisz mieć za sobą szkolenie i egzamin na kat. B, odbyć kurs B+E i zdać egzamin państwowy na tę kategorię.
Kilka rzeczy wygląda tu prościej niż przy innych kategoriach:
- nie ma części teoretycznej, bo ustawa przewiduje teorię tylko dla kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C, D1, D i T;
- nie potrzebujesz orzeczenia psychologicznego, wystarczy orzeczenie lekarskie;
- jeśli masz kat. B bez ograniczenia do automatu, a zdajesz B+E autem z automatyczną skrzynią, egzaminator nie wpisuje kodu 78.
Na wniosek i na własny koszt możesz zdawać autem szkoły jazdy, w której robiłeś kurs.
Plac: sprawdzenie auta, przyczepy i ładunku
Pierwsze zadanie to przygotowanie do jazdy i sprawdzenie stanu technicznego. Komputer w ośrodku losuje dwa elementy: jeden z grupy płynów i sygnału dźwiękowego, drugi z grupy świateł. Masz na to najwyżej 5 minut, a przy płynach wystarczy wskazać, gdzie i na jakim wskaźniku sprawdza się poziom. Ustawiasz też fotel, lusterka i zagłówek i zapinasz pas.
Przy B+E dochodzi część, której nie ma na egzaminie na kat. B. Od zmiany rozporządzenia ze stycznia 2024 r. dotyczy ona wyłącznie kategorii z przyczepą: B+E, C1+E, C+E, D1+E, D+E i T. Musisz pokazać, że potrafisz sprawdzić mechanizm sprzęgający razem z przewodami hamulcowymi i elektrycznymi, elementy przyczepy związane z jej załadunkiem oraz sposób zabezpieczenia ładunku.
Sprzęganie przyczepy w 15 minut
Zaczynasz w sytuacji, w której samochód stoi obok przyczepy. Na całe sprzęganie masz najwyżej 15 minut, a osoba z niedowładem kończyn dolnych lub górnych do 30 minut. Czynności wykonujesz w takiej kolejności, na jaką pozwala dany zestaw:
- podjeżdżasz autem przed przyczepę;
- odbezpieczasz mechanizm sprzęgający w samochodzie;
- cofasz w stronę przyczepy tak, żeby dało się ją sprzęgnąć;
- zwalniasz hamulec postojowy przyczepy albo wyjmujesz kliny spod kół i regulujesz wysokość zaczepu, jeśli konstrukcja na to pozwala;
- łączysz zaczep z hakiem i zabezpieczasz go przed rozłączeniem;
- podłączasz przewody elektryczne przy wyłączonym silniku i zgaszonych światłach, potem przewody hamulcowe, i sprawdzasz działanie świateł przyczepy.
Przy cofaniu do przyczepy na B+E nie musisz trafić idealnie. Urządzenie sprzęgające przyczepy nie musi stanąć dokładnie nad kulą haka, ale nie powinno być od niej dalej niż 0,5 m. To zadanie decyduje o całym egzaminie: jeśli nie potrafisz sprzęgnąć zespołu, nie przechodzisz do dalszych zadań ani na placu, ani w ruchu drogowym.
Jazda pasem ruchu i cofanie po łuku
Drugie zadanie zaczynasz od uruchomienia silnika i włączenia świateł, jeśli nie zapalają się same. Oceniasz sytuację wokół pojazdu i płynnie ruszasz. Najpierw jedziesz pasem ruchu do przodu, potem cofasz zespołem po prostej i po łuku. Na całość masz najwyżej 5 minut i możesz się zatrzymywać oraz podjeżdżać do przodu, żeby poprawić tor jazdy. Przy B+E wolno Ci też trzy razy opuścić miejsce kierowcy i wysiąść z auta.
Egzaminator pilnuje trzech rzeczy:
- koła nie mogą najechać na linie wyznaczające zewnętrzne krawędzie pasa;
- nie możesz najechać na pachołek ani tyczkę ani ich potrącić;
- przed końcem i początkiem pasa zatrzymujesz się nie dalej niż 1 m od linii.
Losowany zestaw: parkowanie albo wzniesienie
Potem system teleinformatyczny ośrodka losuje jeden z dwóch zestawów przewidzianych dla B+E.
- Zestaw 1: parkowanie skośne (wjazd przodem, wyjazd tyłem) i parkowanie prostopadłe z wjazdem tyłem.
- Zestaw 3: parkowanie prostopadłe z wjazdem przodem i ruszanie do przodu na wzniesieniu.
Parkowania równoległego na placu B+E nie ma, bo rozporządzenie przypisuje je tylko kategoriom C1, C, D1 i D. Przy parkowaniu masz jedną korektę toru jazdy, nie możesz naruszyć linii stanowiska, a cały zespół ma stanąć wewnątrz niego. Na wzniesieniu po zatrzymaniu zaciągasz hamulec postojowy i ruszasz, zwalniając go. Zespół nie może cofnąć się o więcej niż 0,2 m, a silnik nie może zgasnąć.
Kiedy plac kończy egzamin
Do miasta nie wyjedziesz, jeśli przejedziesz kołem przez zewnętrzne linie stanowiska, najedziesz na pachołek lub tyczkę albo go potrącisz, albo dwa razy źle wykonasz to samo zadanie.
Jazda w ruchu drogowym: co najmniej 25 minut
Minimalny czas jazdy w ruchu dla B+E to 25 minut, czyli mniej niż 40 minut przy kat. B. Zadania są podobne: różne typy dróg i skrzyżowań, ronda, przejścia dla pieszych, przystanki, zmiana pasa, skręty, zawracanie na skrzyżowaniu i hamowanie we wskazanym miejscu.
- Parkowania w mieście i zawracania z użyciem bramy czy zatoki nie ma, bo te zadania dotyczą tylko AM, B1 i B.
- Jazda energooszczędna liczy się jak w osobówce: zmieniasz bieg na wyższy przy 1800 do 2600 obrotów na minutę, a pierwsze cztery biegi włączasz przed osiągnięciem 50 km/h.
- Egzaminator ocenia też hamowanie silnikiem.
Rozprzęganie na koniec: 10 minut
Ostatnie zadanie wykonujesz po powrocie na plac albo po zadaniach na placu. Na rozprzęganie masz najwyżej 10 minut, a osoba z niedowładem kończyn do 30 minut. Zaciągasz hamulec postojowy i gasisz silnik, zabezpieczasz zespół przed przetoczeniem, odłączasz przewody we właściwej kolejności, wysuwasz podporę, jeśli zaczep ją ma, odjeżdżasz i ustawiasz auto obok przyczepy.
Jak przygotować się do egzaminu B+E
Najwięcej czasu na kursie poświęć cofaniu zespołem po łuku i korzystaj z zatrzymań oraz wyjść z auta, na które pozwala regulamin. Sprzęganie i rozprzęganie przećwicz tyle razy, żeby kolejność czynności znać na pamięć. Na wzniesieniu ćwicz ruszanie z hamulcem postojowym z doczepioną przyczepą.
Kurs B+E prowadzą szkoły jazdy z odpowiednim pojazdem i placem. Ośrodek w swojej okolicy znajdziesz w wyszukiwarce szkół jazdy w Jazda.io.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeśli zdajesz na B+E, nie uczysz się do testu, tylko do placu. Najważniejsze jest sprzęganie w 15 minut, bo bez niego egzamin kończy się przed jazdą pasem. Potem cofanie po łuku w 5 minut, jeden z dwóch zestawów manewrów, co najmniej 25 minut w ruchu i rozprzęganie w 10 minut. Dodatkowe godziny najbardziej opłaca się wydać na placu.