Egzaminu praktycznego na kategorię AM, A1, A2 ani A nie zdasz na własnym, prywatnym motocyklu. Ustawa o kierujących pojazdami przewiduje dwie drogi: zdajesz pojazdem, który jest w dyspozycji wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, albo, na swój wniosek i koszt, wskazanym motocyklem ośrodka szkolenia kierowców, w którym odbyłeś kurs. Poniżej wyjaśniamy, skąd wynika ta zasada, jak złożyć wniosek o egzamin na motocyklu OSK i kto płaci, gdy coś pójdzie nie tak.
Co mówi ustawa o pojeździe egzaminacyjnym
Zasadę ogólną zapisano w art. 53 ust. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1226). Praktyczną część egzaminu na motorower i pojazdy silnikowe prowadzi się pojazdem pozostającym w dyspozycji WORD. Wyjątek z art. 53 ust. 4a dotyczy tylko kategorii AM, A1, A2, A, B i B+E: na wniosek i koszt osoby egzaminowanej egzamin prowadzi się wskazanym pojazdem ośrodka szkolenia kierowców, który prowadził jej szkolenie.
W przepisie nie ma trzeciej możliwości, czyli motocykla kupionego na sezon, pożyczonego od znajomego czy należącego do rodzica. Nie ma też możliwości wybrania motocykla dowolnej szkoły jazdy. Chodzi wyłącznie o pojazd tego OSK, w którym się szkoliłeś.
Dlaczego prywatny motocykl i tak by się nie nadawał
Art. 53 ust. 3 ustawy wymaga, żeby pojazd egzaminacyjny spełniał te same wymagania co pojazd do nauki jazdy z art. 24. Taki pojazd musi odpowiadać wymaganiom dla danej kategorii, mieć kwadratową niebieską tablicę z białą literą L, być przystosowany do nauki jazdy według przepisów wykonawczych do Prawa o ruchu drogowym i mieć w dowodzie rejestracyjnym adnotację o spełnieniu tych wymagań, wpisaną po pozytywnym badaniu technicznym na stacji kontroli pojazdów. Zwykły motocykl z salonu albo z ogłoszenia tych warunków nie spełnia.
Ustawa przewiduje osobne zasady dla osób z niepełnosprawnością, które potrzebują pojazdu przystosowanego do rodzaju schorzenia. Ten przypadek wymieniają art. 53 ust. 4 i art. 54 ust. 5 i warto go omówić z WORD przed zapisem, bo dotyczy wąskiej grupy kursantów.
Egzamin na motocyklu WORD
To domyślna droga. WORD publikuje listę swoich pojazdów egzaminacyjnych i warto ją przejrzeć przed ostatnimi jazdami kursu. Przykładowo warszawski WORD podaje, że egzamin na kategorię A prowadzi na Yamasze MT-07 o mocy 55 kW, na A2 na BMW G310R o mocy 25 kW albo na Yamasze MT-07 w wersji 34 kW, na A1 na Yamasze MT125 o mocy 11 kW, a na AM na motorowerach o pojemności do 49 cm3 i prędkości maksymalnej 45 km/h. Według tego samego WORD przy zapisie na egzamin możesz wybrać pojazd, którym ma być przeprowadzona część praktyczna.
Flota różni się między ośrodkami, więc sprawdź stronę swojego WORD. Jeśli ćwiczyłeś na innym modelu, poproś instruktora o jazdę na motocyklu jak najbardziej zbliżonym do egzaminacyjnego, zwłaszcza pod względem masy i wysokości siedzenia, bo to one decydują o tym, jak pewnie przeprowadzisz motocykl bez silnika i przejedziesz ósemkę.
Egzamin na motocyklu OSK: jak złożyć wniosek
Jeśli chcesz zdawać na motocyklu, na którym jeździłeś na kursie, potrzebujesz dwóch dokumentów. Pierwszy to wniosek do WORD o przeprowadzenie części praktycznej pojazdem OSK. Drugi to oświadczenie ośrodka szkolenia kierowców, że zgadza się na udział swojego pojazdu w egzaminie (art. 53a ust. 1). Rozporządzenie w sprawie egzaminowania (Dz.U. 2023 poz. 2659, paragraf 10 ust. 2 pkt 2) wymaga, żebyś złożył oba dokumenty przed przystąpieniem do egzaminu, papierowo albo elektronicznie przez system ośrodka egzaminowania.
Zanim złożysz wniosek, ustal ze szkołą cenę udostępnienia motocykla i godzinę jego podstawienia. Ustawa mówi wprost, że egzamin na pojeździe OSK odbywa się na Twój koszt, więc warunki warto mieć na piśmie, razem z tym, co się dzieje przy przesunięciu terminu.
Kto płaci, gdy szkoła się wycofa albo oblejesz teorię
- Odmowa szkoły z wyprzedzeniem. OSK może odmówić udostępnienia motocykla, ale musi zawiadomić Ciebie i WORD najpóźniej 5 dni przed terminem egzaminu (art. 53a ust. 2).
- Szkoła nie przyjedzie bez uprzedzenia. Jeśli OSK nie podstawi pojazdu i nie zawiadomi o odmowie w tym terminie, dodatkowy koszt egzaminu na pojeździe WORD pokrywa ta szkoła (art. 53a ust. 3).
- Teoria i praktyka tego samego dnia. Jeśli masz oba terminy w jednym dniu i nie zdasz teorii, koszt udostępnienia motocykla pokrywa OSK, które go udostępnia (art. 53a ust. 4).
Pamiętaj też, że do części praktycznej podchodzisz dopiero po zdanej teorii (art. 52 ust. 1), więc rezerwowanie motocykla szkoły na ten sam dzień co teorię to zawsze pewne ryzyko organizacyjne dla obu stron.
Instruktor jako obserwator
Niezależnie od tego, czyim motocyklem zdajesz, możesz poprosić, żeby podczas części praktycznej był obecny jako obserwator instruktor, który Cię szkolił (art. 55 ust. 1). Po egzaminie egzaminator omawia wynik z Tobą i z tym instruktorem. Przy motocyklu ma to praktyczne znaczenie, bo instruktor widzi Twoje błędy na placu i może je potem przećwiczyć przed poprawką.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeśli masz już swój motocykl, zostaw go w garażu do dnia, w którym odbierzesz prawo jazdy. Na egzamin wybierz pojazd WORD, sprawdzając wcześniej jego model, albo poproś swoją szkołę o oświadczenie i złóż wniosek o egzamin na motocyklu OSK. Druga opcja oznacza dodatkowy koszt po Twojej stronie, ale pozwala zdawać na sprzęcie, który znasz z kursu. Zapytaj szkołę o cenę podstawienia pojazdu i o to, kto płaci w razie przesunięcia terminu. Zanim w ogóle wyjedziesz na plac, musisz zdać teorię, a pytania na kategorię A przećwiczysz w testach na kategorię A w Jazda.io.