Jazda drogą jednojezdniową poza miastem na egzaminie praktycznym kat. B to osobne zadanie w arkuszu: egzaminator sprawdza, czy na zwykłej dwukierunkowej drodze z łukami, wzniesieniami i zmieniającymi się ograniczeniami prędkości trzymasz się prawej strony, dobierasz prędkość do warunków i znaków oraz nie wyprzedzasz tam, gdzie nie wolno. Dwa nieprawidłowe wykonania tego zadania oznaczają wynik negatywny, a kilka zachowań na takiej drodze może przerwać egzamin od razu.
Co mówią przepisy egzaminacyjne
Zadania wykonywane w ruchu drogowym wymienia tabela nr 6 w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 listopada 2023 r. w sprawie egzaminowania (Dz.U. 2023 poz. 2659). Pozycja 2 to jazda drogami dwukierunkowymi jednojezdniowymi o różnej liczbie pasów ruchu, z odcinkami prostymi i łukami, wzniesieniami i spadkami oraz obniżonymi i podwyższonymi dopuszczalnymi prędkościami. Pozycja 3 dotyczy dróg dwujezdniowych, a pozycja 4 jednokierunkowych, więc jednojezdniówka jest w arkuszu osobnym wierszem.
W arkuszu przebiegu części praktycznej ten wiersz ma pola na pierwsze i drugie nieprawidłowe wykonanie oraz na wykonanie prawidłowe. Zgodnie z paragrafem 28 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia dwukrotne nieprawidłowe wykonanie tego samego zadania w ruchu drogowym daje wynik negatywny. Jeden błąd, na przykład chwilowe zbyt szybkie wejście w łuk, nie kończy egzaminu, ale drugi już tak.
Prawa strona i tor jazdy
Art. 16 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1251) wprowadza ruch prawostronny, a ust. 4 każe jechać możliwie blisko prawej krawędzi jezdni i nie zajmować więcej niż jednego wyznaczonego pasa. Na drodze jednojezdniowej bez pobocza ze zdrowym marginesem oznacza to jazdę prawą częścią swojego pasa, a nie przy osi jezdni.
- Nie ścinaj łuków. W łuku w lewo kursanci często zjeżdżają w stronę osi jezdni i najeżdżają na linię. W łuku w prawo zbliżają się do krawędzi. Oba odchylenia egzaminator widzi i może ocenić zadanie jako nieprawidłowe.
- Szanuj linie. Niezastosowanie się do linii podwójnej ciągłej jest w tabeli nr 9 rozporządzenia, czyli na liście zachowań, za które egzamin może zostać przerwany.
Prędkość: limit to nie cel
Poza obszarem zabudowanym dopuszczalna prędkość samochodu osobowego na drodze jednojezdniowej wynosi 90 km/h (art. 20 ust. 3 pkt 1 lit. d ustawy), chyba że znaki ustalają inaczej. W obszarze zabudowanym, czyli po minięciu tablicy z nazwą miejscowości, obowiązuje 50 km/h. Zadanie z tabeli nr 6 wprost mówi o obniżonych i podwyższonych dopuszczalnych prędkościach, więc egzaminator patrzy, czy zauważasz znaki i reagujesz na nie odpowiednio wcześnie.
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 20 km/h jest w tabeli nr 9. Z drugiej strony art. 19 ust. 2 pkt 1 każe jechać z prędkością nieutrudniającą jazdy innym, więc wleczenie się 50 km/h na prostej przy limicie 90 km/h też może zostać ocenione źle. Najważniejszy jest jednak art. 19 ust. 1: prędkość ma zapewniać panowanie nad pojazdem przy uwzględnieniu między innymi rzeźby terenu, widoczności drogi, warunków atmosferycznych i natężenia ruchu. Znak pokazuje maksimum, a nie prędkość, którą trzeba osiągnąć.
Zmiana ograniczeń w praktyce
- Zauważ znak zawczasu. Przy zbliżaniu się do niższego ograniczenia zwalniasz tak, żeby mieć właściwą prędkość już na wysokości znaku.
- Zwalniaj płynnie. Art. 19 ust. 2 pkt 2 wymaga hamowania w sposób niepowodujący zagrożenia ani utrudnienia ruchu. Najpierw zdejmij nogę z gazu, potem delikatnie hamuj.
- Przyspieszaj dopiero za odwołaniem. Po minięciu znaku odwołującego ograniczenie albo tablicy końca obszaru zabudowanego zwiększasz prędkość dynamicznie, ale bez przesady.
Łuki: zwalniasz przed, nie w środku
Bezpieczne pokonanie łuku zaczyna się przed nim. Oceniasz jego ciasność po znaku ostrzegawczym, po tym, jak biegnie krawędź drogi, i po tym, jak daleko widzisz. Prędkość redukujesz na prostym odcinku, a w samym łuku utrzymujesz stały, lekki gaz. Gwałtowne hamowanie w połowie zakrętu przenosi ciężar auta i może zaburzyć tor jazdy, zwłaszcza na mokrej nawierzchni lub liściach.
Gdy w łuku auto zaczyna uciekać na zewnątrz, to sygnał, że wjechałeś za szybko. Na egzaminie lepiej przejechać zakręt odrobinę wolniej niż kierowca za Tobą by chciał, niż poszerzyć tor jazdy na przeciwny pas. Spowodowanie znacznego utrudnienia ruchu z powodu utraty panowania nad pojazdem także jest w tabeli nr 9.
Wzniesienia i spadki
- Pod górę dobierz bieg wcześniej. Redukcję robisz zanim silnik zacznie wyraźnie tracić obroty, a nie w połowie podjazdu, kiedy auto już zwalnia.
- Przed wierzchołkiem bez wyprzedzania. Art. 24 ust. 7 pkt 1 ustawy zabrania wyprzedzania pojazdu silnikowego przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia, a pkt 2 na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi. Wyjątki z ust. 8 dotyczą jezdni jednokierunkowej i odcinków z wyznaczonymi pasami, na których nie wjeżdżasz na część dla przeciwnego kierunku. Naruszenie tych zakazów jest wymienione w tabeli nr 9.
- Z górki kontroluj prędkość. Na spadku auto samo przyspiesza. Zostaw włączony bieg, hamuj silnikiem i co chwilę zerkaj na prędkościomierz, żeby nie przekroczyć limitu bez zamiaru.
Wyprzedzanie, rowerzyści i odstęp
Na jednojezdniówce najczęściej spotkasz ciągnik, rowerzystę albo wolne auto dostawcze. Wyprzedzanie jest na egzaminie osobnym zadaniem i wykonujesz je tylko wtedy, gdy jest to możliwe i bezpieczne. Nieupewnienie się o możliwości wyprzedzania to kolejna pozycja tabeli nr 9. Rowerzystę wyprzedzasz z odstępem co najmniej 1 m (art. 24 ust. 2 ustawy). Do poprzedzającego auta zachowujesz odstęp potrzebny, żeby uniknąć zderzenia, gdy ono gwałtownie zahamuje (art. 19 ust. 2 pkt 3).
Najczęstsze błędy na drodze poza miastem
- Nieczytanie znaków i jazda 90 km/h na odcinku z ograniczeniem do 70 km/h.
- Hamowanie w środku łuku zamiast przed nim.
- Ścinanie zakrętów w lewo i najeżdżanie na oś jezdni.
- Zapominanie o 50 km/h po wjeździe do miejscowości.
Jak się przygotować
Poproś instruktora o kilka jazd poza miastem na drogach w okolicy WORD, w którym zdajesz, najlepiej takich z zakrętami i wzniesieniami. Ćwicz czytanie znaków, płynne zwalnianie przed łukiem i dobór biegu pod górę. Zasady prędkości, wyprzedzania i znaków ostrzegawczych powtórzysz też w testach na prawo jazdy kat. B, bo te same przepisy pojawiają się na egzaminie teoretycznym.
Co to oznacza dla Ciebie
Jazda drogą jednojezdniową to osobny wiersz w arkuszu i egzaminator ocenia ją przez cały odcinek poza miastem. Trzymaj się prawej strony i nie ścinaj łuków, zwalniaj przed zakrętem, a nie w nim, reaguj na każdą zmianę ograniczenia i nie wyprzedzaj przed wierzchołkiem wzniesienia ani na oznakowanym zakręcie. Limit 90 km/h to górna granica, a nie cel. Dwa błędy w tym zadaniu oznaczają wynik negatywny, więc spokojna i przewidywalna jazda opłaca się bardziej niż pośpiech.